Mỹ, Nhật và Indonesia tăng cường sức ép lên Trung Quốc nhằm phản đối những hoạt động phi pháp của nước này tại Biển Đông.
Theo báo South China Morning Post (SCMP), hôm 29-3, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tuyên bố: “Chúng tôi sẽ luôn sát cánh cùng đồng minh của chúng tôi và bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ”.
Ảnh vệ tinh cho thấy tàu Trung Quốc neo đậu tại Đá Ba Đầu (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam). Ảnh: EPA-EFE
Trong khi đó, tại cuộc họp hôm 28-3, các Bộ trưởng Quốc phòng của Nhật và Indonesia nhất trí gửi đi thông điệp rằng hai nước này sẽ phản đối mạnh mẽ bất kỳ hành động nào của Trung Quốc làm leo thang căng thẳng ở Biển Đông.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Nobuo Kishi, điều này sẽ bao gồm tăng cường hợp tác quốc phòng giữa hai nước và tổ chức tập trận chung ở Biển Đông.
Động thái của Mỹ, Nhật và Indonesia diễn ra sau khi Philippines gửi phản đối tới Trung Quốc về việc hơn 200 tàu cá của nước này xuất hiện tại Đá Ba Đầu (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam) từ ngày 7-3. Những tàu Trung Quốc này được cho là do dân quân biển Trung Quốc điều khiển.
Trong khi Nhật không có tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông, nước này có tranh chấp với Trung Quốc tại biển Hoa Đông. Nhật từng nhiều lần lên tiếng bày tỏ lo ngại về luật hải cảnh mới của Trung Quốc, vốn cho phép lực lượng cảnh sát biển nổ súng vào tàu nước ngoài.
Trong tuyên bố chung được phát đi sau chuyến thăm Nhật của Ngoại trưởng Mỹ Blinken hồi giữa tháng 3, Mỹ và Nhật cho biết họ phản đối những tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông. Hai nước còn nhấn mạnh tầm quan trọng của sự ổn định tại eo biển Đài Loan – vấn đề Bắc Kinh coi là lằn ranh đỏ.
Mỹ và Nhật còn thảo luận về vấn đề Tân Cương và Hong Kong, những vấn đề Trung Quốc nói là vấn đề nội bộ.
Ông Kang Lin, phó giám đốc Viện Nghiên cứu Biển Đông tại Trung Quốc cho rằng sức ép đối với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông sẽ tiếp tục gia tăng khi Mỹ tái thiết các quan hệ đồng minh trong khu vực dưới thời Tổng thống Joe Biden.
“Biển Đông rõ ràng không phải là vấn đề mà chính quyền mới của ông Biden xác định có thể tìm cách hợp tác với Trung Quốc. Đây được coi là vấn đề cạnh tranh hoặc phản kháng” – chuyên gia Kang nêu ý kiến.
“Khác với cách tiếp cận đơn phương của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Biden thông qua cách tiếp cận hành động tập thể với các đồng minh. Bất cứ khi nào một đồng minh (của Mỹ) gặp thách thức, Mỹ sẽ kêu gọi “bạn bè” để gây sức ép với Trung Quốc. Vì thế, có thể dự đoán rằng Trung Quốc sẽ đối mặt sức ép lớn hơn ở Biển Đông so với nhiệm kỳ của ông Trump” – ông Kang nhận định.
