Tờ South China Morning Post (SCMP) đưa tin Nhà Trắng ngày 9-3 đã xác nhận các nhà ngoại giao Mỹ và Trung Quốc đang "trực tiếp tham gia" vào các cuộc đàm phán nhằm tổ chức một cuộc họp cấp cao đầu tiên của hai bên ở bang Alaska.
Tham dự sẽ là các quan chức ngoại giao hàng đầu hai bên
Trả lời yêu cầu xác nhận về cuộc họp tại bang Alaska, Thư ký báo chí Jen Psaki hôm 9-3 cho biết: "Tất nhiên Tổng thống Joe Biden và đội ngũ an ninh quốc gia sẽ có một loạt các cuộc họp với Trung Quốc và các nước khác trong khu vực trong những tháng và năm tới".
“Chúng tôi đang trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán. Tất nhiên, vẫn còn rất nhiều vấn đề mà chúng tôi đang thảo luận với phía Trung Quốc. Chúng tôi không những không giấu diếm mối quan tâm của mình mà còn tìm kiếm cơ hội làm việc cùng nhau” – bà Psaki nói.
Nhà Trắng hé lộ về cuộc gặp cấp cao Mỹ-Trung đầu tiên. Ảnh: TNS
Trước đó, SCMP dẫn một nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận cho biết Mỹ và Trung Quốc đang đàm phán về khả năng tổ chức một cuộc họp giữa các nhà ngoại giao hai bên tại bang Alaska, một nỗ lực nhằm thiết lập lại mối quan hệ song phương đầy biến động.
Theo nguồn tin, cuộc gặp có thể sẽ có sự tham dự của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken. Về phía Trung Quốc, Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị có thể sẽ tham dự cuộc đối thoại.
Việc phái đoàn Trung Quốc có sự tham dự của hai quan chức cấp cao cho thấy tầm quan trọng mà Bắc Kinh đặt ra trong việc xây dựng lại mối quan hệ Trung - Mỹ, mối quan hệ song phương được xem là quan trọng và thách thức nhất thế giới hiện nay.
Tại sao là Alaska?
Nếu được xác nhận, cuộc họp có thể sẽ diễn ra tại Anchorage, thành phố lớn nhất của bang Alaska. Thành phố sẽ là địa điểm cân bằng cho cả hai bên, tránh xa sự chú ý của truyền thông toàn cầu.
Tuy nhiên, địa điểm cho cuộc gặp giữa phái đoàn Trung Quốc - Mỹ vẫn chưa được chốt và các chi tiết khác của cuộc họp vẫn chưa được tiết lộ.
Đây sẽ là cuộc gặp chính thức cấp cao đầu tiên giữa đại diện chính phủ Trung Quốc và chính phủ Mỹ kể từ khi Tổng thống Biden nhậm chức hồi tháng 1.
Trước đó, Tổng thống Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm kéo dài hơn hai tiếng vào đêm giao thừa Tết Nguyên đán, tức ngày 11-2.
SCMP dẫn lời chuyên gia Liu Weidong tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc đánh giá thành phố Anchorage là một “trung điểm” tốt.
Ông Liu cho rằng bằng cách tránh tổ chức một cuộc đối thoại giữa lòng nước Mỹ, phía Trung Quốc có thể tạo ra ấn tượng rằng cuộc gặp được thực hiện phần lớn tại một “khu vực trung lập”.
“Điều này phát đi tín hiệu rằng cả hai bên đều ngang hàng với nhau, tránh ấn tượng rằng một bên đang nhượng bộ quá mức để cuộc gặp diễn ra” – ông Liu nhận định.
Hai bên sẽ bàn gì?
Theo ông Liu, nếu cuộc gặp được tổ chức, đây có thể là cơ hội để mỗi bên kiểm tra "điểm mấu chốt của nhau" và tìm ra điểm chung để cùng xây dựng. Tuy nhiên, ông không đặt nhiều kỳ vọng rằng cuộc gặp mặt sẽ mang lại kết quả cụ thể.
SCMP dẫn lời Giáo sư Wei Zongyou tại Trung tâm Nghiên cứu Mỹ ở ĐH Fudan đồng ý rằng một cuộc gặp cấp cao như vậy có thể giúp thiết lập quan điểm và hướng đi cho mối quan hệ song phương, trong bối cảnh chính quyền ông Biden đang đánh giá lại chính sách Trung Quốc của người tiền nhiệm Donald Trump.
“Hai bên có khả năng sẽ tham vấn và thảo luận về sự cạnh tranh giữa Trung Quốc và Mỹ và tăng cường hợp tác thực tế. Một cuộc gặp cấp cao cũng sẽ cho thấy lãnh đạo hai nước không muốn quan hệ song phương tiếp tục đi trên con đường đối đầu của thời ông Trump” - ông Wei nói.
Theo chuyên gia Chen Qi tại Đại học Thanh Hoa, ông Vương Nghị và ông Blinken có thể sẽ thảo luận về các vấn đề hai bên cần hợp tác và giải quyết, như tình hình chính biến Myanmar, thỏa thuận hạt nhân Iran và phục hồi nền kinh tế.
