Bóng đá Việt Nam từng có những định kiến nhất định về cầu thủ nhập tịch nhưng thời thế đã thay đổi. Nếu như hơn một thập kỷ trước, những ngoại binh nhập tịch như Phan Văn Santos từng phải chịu sự hoài nghi và tranh cãi, thì giờ đây, Nguyễn Xuân Son đã trở thành một biểu tượng mới của sự hòa nhập.

Sự khác biệt trong cách nhìn nhận này không chỉ phản ánh sự phát triển của bóng đá Việt Nam mà còn thể hiện tinh thần sẵn sàng thay đổi để vươn tầm châu lục.

Nỗi niềm Phan Văn Santos

Năm 2007, Phan Văn Santos – hay còn có tên Brazil là Fabio Dos Santos – chính thức nhập tịch Việt Nam sau gần một thập kỷ thi đấu tại V-League. Với chiều cao 1m98, phản xạ nhanh nhạy và đặc biệt là khả năng ghi bàn từ những tình huống cố định, anh được kỳ vọng sẽ mang lại sự khác biệt cho đội tuyển Việt Nam.

Thế nhưng, khi lần đầu tiên khoác áo tuyển quốc gia vào năm 2008, thủ môn Santos không nhận được sự chào đón mà một cầu thủ có năng lực như anh xứng đáng có. Trong trận giao hữu với Olympic Brazil, một sự hiểu lầm đã khiến sự nghiệp quốc tế của Santos chấm dứt ngay khi vừa bắt đầu. Cụ thể, anh bị cáo buộc đã hát quốc ca Brazil thay vì quốc ca Việt Nam. Làn sóng chỉ trích nhanh chóng nổ ra, với những nghi ngờ về lòng trung thành và sự cam kết của anh với đội tuyển.

Tuy nhiên, theo lời chia sẻ của chính Santos nhiều năm sau, đó chỉ là một sự hiểu lầm. Anh khẳng định lúc đó mình chỉ đang nhắm mắt cầu nguyện, chứ không phải hát bài quốc ca của quê hương cũ. Bất chấp điều đó, niềm tin dành cho anh đã bị tổn hại nghiêm trọng. Khi anh phải trở về Brazil gấp vì vợ gặp vấn đề sức khỏe, Santos đã không còn cơ hội để khoác áo đội tuyển Việt Nam nữa. Tiếc cho một tài năng sáng giá bị bỏ lỡ chỉ vì những định kiến và nghi ngờ không đáng có.

Cầu thủ nhập tịch trở thành nhu cầu tất yếu

Nếu như thời điểm 2008, cầu thủ nhập tịch bị xem như những “người ngoài cuộc”, thì hiện tại, đã được nhìn nhận theo một góc nhìn hoàn toàn khác. Trong bối cảnh bóng đá Đông Nam Á và châu Á không ngừng phát triển, việc tận dụng những cầu thủ nhập tịch không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành điều tất yếu để cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ mạnh.

Những đội tuyển như Malaysia, Philippines hay Indonesia, Thái Lan từ lâu đã sử dụng cầu thủ nhập tịch như một phần quan trọng trong chiến lược phát triển đội tuyển quốc gia. Họ không chỉ giúp gia tăng chiều sâu đội hình mà còn mang lại những phẩm chất chuyên môn mà cầu thủ bản địa có thể chưa kịp phát triển. Bóng đá Việt Nam cũng không thể nằm ngoài xu thế này.

Từ chỗ hoài nghi, Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) giờ đây đã bắt đầu lên kế hoạch dài hạn để sử dụng cầu thủ nhập tịch một cách hợp lý. Và biểu tượng cho sự thay đổi đó chính là Nguyễn Xuân Son.

Nguyễn Xuân Son – Biểu tượng của một thế hệ mới

Rafaelson Bezerra Fernandes – nay là Nguyễn Xuân Son – chính là minh chứng rõ ràng nhất cho việc bóng đá Việt Nam đã thực sự thay đổi cách nhìn nhận về cầu thủ nhập tịch. Sinh ra tại Brazil, Nguyễn Xuân Son gia nhập bóng đá Việt Nam vào năm 2019 và nhanh chóng khẳng định tên tuổi tại V-League với khả năng săn bàn ấn tượng. Những năm qua, anh luôn nằm trong top những chân sút xuất sắc nhất giải đấu, và chính phong độ này đã giúp anh được trao cơ hội khoác áo đội tuyển Việt Nam tại AFF Cup 2024.

Không giống như Santos cách đây 16 năm, Nguyễn Xuân Son được đón nhận như một người hùng. Anh ghi bàn ngay trong trận ra mắt và đóng vai trò quan trọng trong chức vô địch của tuyển Việt Nam. Khán giả không còn nhìn anh như một "người nước ngoài", mà chính là một công dân Việt Nam thực thụ, người đã cống hiến tất cả vì màu cờ sắc áo. Nguyễn Xuân Son không phải là người đầu tiên nhập tịch và thi đấu cho Việt Nam, nhưng anh là người đầu tiên thực sự thay đổi định kiến.

Xu thế cầu thủ nhập tịch được xem là một phần tất yếu của đội tuyển Việt Nam với khát vọng vươn xa hơn, không chỉ trong khu vực mà còn ở đấu trường châu Á. Điều quan trọng là việc sử dụng cầu thủ nhập tịch cần được tiếp tục phát triển một cách đúng đắn và khoa học. Một đội tuyển mạnh cần có sự pha trộn giữa kinh nghiệm, tài năng bản địa và cả những cầu thủ nhập tịch có khả năng tạo ra khác biệt.

Quan trọng hơn, ngoại binh nhập tịch không đơn thuần là người cầm trên tay hộ chiếu Việt Nam, mà phải là cầu thủ sẵn sàng chiến đấu vì màu cờ sắc áo. Dù họ sinh ra ở đâu, màu da ra sao, miễn là họ khoác lên mình chiếc áo đỏ với ngôi sao vàng trên ngực, thì họ xứng đáng được tôn trọng và đón nhận.

Ở mọi ngành nghề khác nhau, bóng đá Việt Nam cũng đang học cách đón nhận tất cả những ai sẵn sàng cống hiến. Từ câu chuyện của Phan Văn Santos đến Nguyễn Xuân Son, bóng đá Việt Nam đã thay đổi. Và nếu tiếp tục đi theo hướng này một cách có chọn lọc, cánh cửa vươn ra thế giới sẽ rộng mở hơn.