Đó là câu nhận xét của Yushi Kawarai, một chàng trai thuần Nhật, học chung trường đại học cùng tôi. Anh bạn này tỏ ra rất ngạc nhiên vì các lớp học ở Việt Nam quá ồn ào trong khi chúng ta lại thấy điều ấy rất bình thường, nhất quỷ nhì ma thứ ba học trò mà.
Yushi nói với tôi, ở Nhật Bản học sinh được dạy theo tiêu chuẩn bốn hành động im lặng bao gồm: Đọc sách buổi sáng trong im lặng, vệ sinh lớp học trong im lặng, suy nghĩ trong im lặng và di chuyển trong im lặng. Điều này trở thành một triết lý giáo dục sâu sắc tại Nhật.
Nước Nhật vốn là một đất nước đề cao sự im lặng. Họ ngăn cấm việc nói chuyện điện thoại trên các tàu điện, xe bus cho nên các toa xe ở Nhật lúc nào cũng yên tĩnh y như trong một thư viện. Mọi người đọc sách, nghe nhạc, nhắn tin, làm việc, ngủ gật… nhưng không ai gây ồn ào hay làm phiền người khác. Nếu có nói chuyện cũng rất nhỏ nhẹ và khẽ khàng.
Còn chúng ta, sự ồn ào trở thành một phần của cuộc sống, còn im lặng lại là biểu hiện của sự nhàm chán.
Khi là học sinh chúng ta phải quen với các lớp học ồn ào, sân chơi như bầy ong vỡ tổ vào giờ giải lao. Người ta ồn từ ngoài đường phố vào trong các ngõ hẻm, ồn từ quán ăn uống đến chợ búa…
Nguồn ồn ào ở mọi nơi. Ảnh minh họa
Có anh đồng nghiệp kể: “Ngáp một cái là bị hàng xóm đồn bị nghiện”. Cái tật ồn ào còn kéo theo nó sự tò mò và lắm chuyện. Cứ bàn qua tán lại, không có lúc nào cái miệng ngơi nghỉ, việc mình nói hết thì nói sang việc người.
Cái ồn ào đôi khi còn có biểu hiện là phô trương. Một đám cưới rình rang, xe pháo thành đoàn hay một đám tang ca hát suốt ba ngày đêm chẳng còn lạ gì ở cái thành phố này. Chắc chỉ có ở đây mới có lệ thuê người về hát đám ma, hành cho hàng xóm mấy ngày lê lết.
Nói chung, sự ồn ào không nằm ở hoàn cảnh mà ở thói quen. Thói quen ăn to nói lớn, thiếu ý tứ tế nhị có từ lâu trong cộng đồng đã bị ăn sâu bởi lối sống làng xã. Muốn thay đổi có lẽ phải làm từ gốc. Nghĩa là trồng một mầm mới có kỷ cương, nguyên tắc, kỷ luật trong hành xử.
Nhiều nếp sống văn minh cũng phải trầy trật mới có thể được phổ biến sâu rộng và trở thành thói quen người đô thị bây giờ. Và ồn ào cũng sẽ như thế, nó sẽ thay đổi nhưng cần một quá trình dài và khá vất vả của cả cộng đồng.
