Nhiều người tham gia vụ bạo loạn ở Tòa nhà Quốc hội Mỹ hôm 6-1 đang tìm cách đổ lỗi cho cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump để tự bào chữa cho hành vi quá khích của mình, hãng tin Reuters ngày 2-2 cho hay.
Emanuel Jackson, 20 tuổi, sinh sống ở thủ đô Washington D.C., đang bị truy tố vì đã sử dụng một cây gậy làm bằng kim loại tấn công hàng khiên bảo vệ do cảnh sát lập nên để ngăn người biểu tình quá khích xông vào Điện Capitol. Hành vi trên đã bị ghi lại trong một video mà giới chức Mỹ thu được.
Người bào chữa cho Jackson, luật sư Brandi Harden viết trong một lá đơn gửi tòa hôm 22-1 rằng "bản chất và hoàn cảnh của hành vi phạm tội này phải được nhìn nhận qua lăng kính một sự kiện do Tổng thống Mỹ (lúc bấy giờ là ông Trump) xúi giục".
Emanuel Jackson (đeo khẩu trang xanh) dùng gậy kim loại tấn công cảnh sát ở Điện Capitol trong vụ bạo loạn hôm 6-1. Ảnh: CBS NEWS
Ông Harden cho rằng vụ bạo loạn ở Điện Capitol có vẻ đã xảy ra một cách tự phát do những người ủng hộ ông Trump tin vào lời kêu gọi của ông Trump về cái mà ông này cáo buộc là gian lận bầu cử.
Một người biểu tình khác là Dominic Pezzola - người đã dùng một tấm khiên cướp được từ lực lượng cảnh sát để đập vỡ một ô cửa sổ ở Tòa nhà Quốc hội Mỹ - cũng đưa ra lời bào chữa tương tự.
Luật sư Michael Scibetta bào chữa cho Pezzola cho rằng ông Trump - khi đó còn là Tổng thống Mỹ - đã xúi giục người dân đến Điện Capitol để biểu tình phản đối chiến thắng của ứng viên Dân chủ Joe Biden (người đã nhậm chức hai tuần sau đó, hôm 20-1) trong cuộc bầu cử đầu tháng 11-2020.
Trước đó, Jacob Chansley - người đàn ông đến từ bang Arizona, đeo sừng, mặc áo choàng lông thú, sơn mặt và cầm cái giáo có gắn lá cờ Mỹ khá nổi bật trong đám đông bạo loạn ở Điện Capitol - cũng có ý định nhấn mạnh trách nhiệm của ông Trump, theo hãng tin AP.
Luật sự Albert Watkins bào chữa cho Chansley cho biết người đàn ông Arizona này sẵn sàng làm chứng tại phiên tòa luận tội ông Trump ở Thượng viện Mỹ với tư cách là một người bị ông Trump xúi giục biểu tình.
Ông Watkins cho biết Chansley thất vọng ghê gớm vì cảm giác ông Trump đã phản bội những người biểu tình. Ông Watkins lý giải rằng ông Trump đã khuyến khích người dân đi biểu tình, khiến họ bị bắt và bị truy tố nhưng lại không sử dụng quyền lực trong những ngày cuối cùng ở Nhà Trắng để ân xá cho những người này.
Theo Reuters, trong số 170 người bị truy tố liên quan tới vụ bạo loạn ở Điện Capitol hôm 6-1, ít nhất sáu người đã đổ lỗi hoặc ít nhất là quy một phần trách nhiệm cho ông Trump nhằm tự bảo vệ mình trước những lời buộc tội hoặc trước công luận.
Trong sáu trường hợp này, các luật sư đưa ra yêu cầu thân chủ của họ nên được thả tự do trong thời gian chờ các phiên xét xử, song yêu cầu này không được chấp thuận.
Jacob Chansley trong vụ bạo loạn ở Điện Capitol hôm 6-1. Ảnh: SỞ CẢNH SÁT WASHINGTON D.C.
Trong khi đó, các lập luận theo kiểu quy trách nhiệm lên ông Trump có vẻ không thể giúp bác bỏ các cáo buộc hay giảm nhẹ hình phạt đối với những gì mà đám đông quá khích đã gây ra ở Điện Capitol.
Cựu Chưởng lý quận Bắc của bang Alabama, ông Jay Town cho rằng không một bị cáo nào có thể tránh tội bằng cách biện hộ rằng họ bị ông Trump xúi giục. Ông Town cho rằng tốt hơn hết, những người đang bị truy tố cần nhận tội hơn là đổ lỗi lên ông Trump.
Theo thống kê của Reuters, ông Trump đã không dưới 20 lần kêu gọi người biểu tình "đấu tranh" để phản đối chiến thắng của ông Biden. Trong một phát biểu hôm 6-1, chưa đầy một giờ trước vụ bạo loạn ở Tòa nhà Quốc hội Mỹ, ông Trump còn nói với những người ủng hộ mình rằng "mọi người ở đây sẽ sớm diễu hành ở Điện Capitol".
Vụ bạo loạn hôm 6-1 đã làm gián đoạn cuộc họp của lưỡng viện Mỹ, song các nhà lập pháp đã gấp rút trở lại phòng họp và sau đó, thông qua kết quả rằng ông Biden đã giành chiến thắng trước ông Trump và trở thành tổng thống thứ 46 của Mỹ.
Ngược lại, vụ việc khiến ông Trump bị Hạ viện Mỹ luận tội lần thứ hai. Ông Trump là tổng thống duy nhất bị Hạ viện luận tội hai lần, dù cho ông chỉ phục vụ ở Nhà Trắng trong một nhiệm kỳ bốn năm.
Phiên tòa luận tội ông Trump ở Thượng viện dự kiến sẽ bắt đầu vào tuần sau. Đội ngũ pháp lý của ông Trump, cũng như nhóm chuyên trách của Hạ viện liên quan tới việc luận tội lần này, sẽ phải bổ sung hồ sơ của mỗi bên trước ngày 9-2.
Ông Trump chỉ bị Thượng viện luận tội nếu ít nhất 67 thượng nghị sĩ bỏ phiếu chống lại cựu tổng thống này.
