Đầu tháng 8, một người dân ở địa phương đã gọi điện thoại đến Ban Quản lý di tích-danh thắng tỉnh Đồng Nai (Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Nai) cấp báo: Ngôi mộ cổ Cầu Xéo (tại tổ 24, khu Cầu Xéo, thị trấn Long Thành) đang bị một số người dùng búa, đục đập phá.
Sau khi nhận được tin báo, ông Lê Trí Dũng, Giám đốc ban, đã trực tiếp đến hiện trường kiểm tra thực tế. Đúng như tin báo, ngôi mộ đã bị phá hủy, tháo gỡ nhiều chỗ. Cụ thể, nấm mộ làm bằng hợp chất đã bị đào băm phần chính giữa ngôi mộ, nền cạnh hông bên trái ngôi mộ cũng bị đào sâu một rãnh dài gần 3 m, sâu gần 2 m. Nằm cách khu mộ này khoảng 15 m về hướng đông nam là một ngôi mộ hợp chất khác cũng đã bị đào xới toàn bộ kiến trúc bề mặt… “Đây là ngôi mộ cổ khoảng 200 năm tôi từng biết đến nhưng chưa kịp lập hồ sơ lý lịch để công nhận di tích lịch sử thì đã bị đập phá” - ông Dũng xác nhận.
Nhóm chuyên gia đang khảo sát ngôi mộ cổ. (Ảnh do Ban Quản lý di tích-danh thắng tỉnh Đồng Nai cung cấp)
Hiện tại ngôi mộ nằm trong khu đất sẽ được giải tỏa để thực hiện dự án xây dựng đường cao tốc TP.HCM-Dầu Giây. Cũng theo ông Dũng, trong quá trình khảo sát lập dự án trên, đơn vị chủ đầu tư không phối hợp với cơ quan chuyên môn về văn hóa. Thời điểm này, đường cao tốc đã được thi công và giải phóng mặt bằng nhưng Ban Quản lý di tích-danh thắng chưa nhận được văn bản của ban dự án mời hợp tác. “Trước tình hình ngôi mộ bị đập phá, chúng tôi chỉ biết phối hợp với Phòng Văn hóa-Thông tin huyện Long Thành và chính quyền địa phương giữ nguyên hiện trạng bằng cách rào lưới kẽm chung quanh, cho người bảo vệ chờ chỉ đạo cấp trên…” - ông Dũng cho biết.
Gần đây, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch đã gửi văn bản xin phép UBND tỉnh Đồng Nai được khai quật khẩn cấp ngôi mộ cổ trên, đồng thời di dời về khu nghĩa trang bảo tồn tại Văn Miếu Trấn Biên (phường Bửu Long, TP Biên Hòa) để tiếp tục nghiên cứu và trưng bày phục vụ khách tham quan. Các hiện vật nếu có trong huyệt mộ được xử lý bảo quản và trưng bày tại bảo tàng tỉnh… UBND tỉnh cũng đã yêu cầu các cơ quan liên quan trao đổi với Ban Quản lý dự án đường cao tốc để thống nhất ý kiến. Tuy nhiên, theo ông Dũng thì đến giờ ban vẫn chưa liên lạc được với đại diện chủ đầu tư dự án đường cao tốc. Vì không thể chờ thêm nên ban sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và các nhà khoa học để thực việc khai quật, di dời mộ cổ.
NGUYỄN LỘC - THÀNH NHÂN
