Có thể nói các sản phẩm dịch vụ thanh toán hiện nay của các ngân hàng thương mại và các trung gian thanh toán có ý nghĩa đột phá với những hình thức như thanh toán trực tuyến, giao dịch trực tuyến, giao dịch bằng phương thức điện tử...
Tuy nhiên, bản chất hoạt động thanh toán vẫn không thay đổi và vẫn gắn liền với hoạt động thanh toán qua ngân hàng, ngân hàng vẫn là trung gian thanh toán. Nếu muốn thanh toán qua ngân hàng và sử dụng các dịch vụ thanh toán hiện đại ngày nay, người dân và doanh nghiệp vẫn phải mở tài khoản tại ngân hàng.
Đây là điểm cốt lõi, cần nhận thức đầy đủ để có giải pháp mở rộng thanh toán không tiền mặt, với những thay đổi căn bản trong toàn bộ nền kinh tế. Tiếp cận theo giải pháp này, bài học về chi trả lương qua tài khoản theo Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ vẫn còn nguyên giá trị.
Đó là những quy định hành chính, áp dụng cho đối tượng hưởng lương ngân sách, song là bước khởi đầu và mang lại hiệu quả có ý nghĩa đột phá, cần tiếp tục quan tâm và vận dụng trong lĩnh vực này và một số hoạt động khác có liên quan.
Theo đó, với vai trò là người trả lương, Chính phủ áp dụng biện pháp hành chính, yêu cầu người nhận lương nhận qua tài khoản ngân hàng thay vì nhận lương bằng tiền mặt.
Vận dụng bài học này, chúng ta tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị 21 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện chi trả an sinh xã hội thanh toán không tiền mặt. Trong đó, việc hướng dẫn mở và sử dụng tài khoản, sử dụng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng cần được tổ chức thực hiện tốt.
Đặc biệt là các ngân hàng thương mại cần tích cực phối hợp, hỗ trợ cùng các cơ quan, ban ngành liên quan trên tinh thần trách nhiệm cộng đồng và chia sẻ, bởi đây phần lớn là các đối tượng chính sách, những người yếu thế.
Bài học về sự phối hợp để đưa cơ chế, chính sách đi vào thực tiễn cuộc sống có hiệu quả. Thực hiện Chỉ thị 20 về chi trả lương qua tài khoản, theo đó tất cả người hưởng lương từ ngân sách phải nhận lương không bằng tiền mặt, nhận qua tài khoản ngân hàng, với lộ trình áp dụng phù hợp với từng địa phương, từng vùng và có định hướng, kế hoạch, chỉ tiêu đạt được cụ thể.
Trong đó, các ngân hàng thương mại, nhất là các ngân hàng thương mại nhà nước, Ngân hàng Chính sách xã hội cần tiên phong để tối đa hóa lợi ích cho người thụ hưởng chính sách gắn với những tiện ích từ dịch vụ tín dụng cho vay phục vụ đời sống; cho vay tiêu dùng… Từ đó sẽ mang lại hiệu quả cao về công tác an sinh xã hội, nâng cao cuộc sống của người dân và phát triển yếu tố con người.
Trên đây là những bài học kinh nghiệm thực tiễn quý báu đối với các giải pháp mở rộng thanh toán không tiền mặt, với yếu tố đột phá từ các hoạt động chi trả lĩnh vực chi trả lương qua tài khoản; chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt hiện nay của Chính phủ.
