Thẩm phán Jin-Hyun Paik thuộc Tòa Quốc tế về Luật biển ở TP cảng Hamburg, Đức hôm 25-5 yêu cầu Nga phóng thích 24 thủy thủ và 3 tàu hải quân Ukraine bị lực lượng an ninh Nga bắt giữ trong vụ đụng độ tại eo biển Kerch nối biển Azov và biển Đen hồi tháng 11 năm ngoái, theo hãng tin TASS.
“Tòa lưu ý rằng bất kỳ hành động nào ảnh hưởng tới quyền miễn trừ của tàu chiến đều có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho chủ quyền quốc gia và có khả năng làm xói mòn an ninh quốc gia”, thẩm phán Jin-Hyung Paik cho biết.
Ba tàu hải quân Ukraine bị Nga bắt giữ ngày 25-11-2018. Ảnh: SPUTNIK
Trước đó, phía Ukraine đã đề nghị Tòa án Quốc tế về Luật biển yêu cầu Nga trả lại các tàu của UKraine, ngay lập tức trả tự do cho 24 thủy thủ bị bắt giữ, cho phép họ quay trở lại Ukraine, chấm dứt việc truy tố hình sự các thủy thủ và không tiến hành các cuộc điều tra mới.
Tòa án kết luật hai đề nghị đầu tiên của phía Ukraine là phù hợp. Tuy nhiên tòa cho rằng không cần thiết phải yêu cầu Nga dừng điều tra hình sự hay không tiến hành các cuộc điều tra mới.
Tòa cũng kêu gọi cả Nga và Ukraine tránh các động thái có thể leo thang căng thẳng tại eo biển Kerch. Theo tòa, sự vắng mặt của phía Nga tại phiên tòa không được xem là lý do để không xem xét vụ việc này.
Trong thông báo gửi Tòa án Quốc tế về Luật biển, Đại sứ quán Nga tại Đức cho biết, xét từ quan điểm của Moscow, tòa không có thẩm quyền xem xét vụ đụng độ giữa Nga và Ukraine tại eo biển Kerch.
Phản pháo yêu cầu của Tòa án Quốc tế về Luật biển, Nga cho rằng cơ quan này không có thẩm quyền để xem xét vụ việc.
Bộ Ngoại giao Nga cho rằng khả năng viện dẫn Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982 để giải quyết sự việc ở eo biển Kerch đã bị loại trừ.
"Như Nga nhiều lần khẳng định, các tuyên bố của cả Nga và Ukraine, khi ký và phê chuẩn Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982, đã loại trừ khả năng sử dụng các thủ tục giải quyết tranh chấp của Công ước đối với sự cố ngày 25-11-2018 ở eo biển Kerch", Bộ Ngoại giao Nga cho hay.
Bộ Ngoại giao Nga lần nữa nhấn mạnh hành vi “vô trách nhiệm” của các thủy thủ Ukraine trong sự việc tháng 11 năm ngoái.
Cây cầu ở eo biển Kerch. Ảnh: TASS
Về phần mình, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Olena Zerkal cho biết phán quyết của Tòa án Quốc tế về Luật biển là “dấu hiệu rõ ràng cho thấy Nga không thể vi phạm luật quốc tế mà không bị trừng phạt”. Bà Zerkal hy vọng Nga sẽ nhanh chóng thực hiện phán quyết này, theo The Moscow Times.
Ngày 25-11-2018, lực lượng tuần duyên Nga nổ súng và bắt giữ ba tàu chiến của hải quân Ukraine cố tình tìm cách vượt qua eo biển Kerch để vào biển Azov. Moscow cáo buộc các tàu Ukraine di chuyển nguy hiểm và bất chấp lệnh dừng lại của giới chức Nga.
Toàn bộ 24 thủy thủ đoàn của ba tàu chiến đều mang quốc tịch Ukraine và bị phía Nga truy tố tội xâm phạm lãnh hải trái phép. Nếu bị kết tội, các thủy thủ này có thể đối mặt với mức án 6 năm tù giam.
Ukraine phủ nhận việc các tàu nước mình xâm phạm biên giới Nga. Tổng thống Ukraine khi đó là Petro Poroshenko gọi vụ bắt giữ tàu và thủy thủ Ukraine là hành động gây hấn và yêu cầu thả họ ngay lập tức.
Về phần mình, Tổng thống Nga Vladimir Putin đáp trả rằng vụ việc là sự khiêu khích có chủ ý do chính quyền Ukraine dàn dựng.
Tân Thổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết ông coi việc đưa các thủy thủ bị Nga bắt giữ về nước là nhiệm vụ hàng đầu. Theo ông Zelenskiy, nếu Nga thả các thủy thủ và tàu Ukraine, đây sẽ là dấu hiệu đầu tiên từ lãnh đạo Nga cho thấy Moscow sẵn sàng chấm dứt cuộc xung đột với Kiev.
Nga và Ukraine vướng vào xung đột kéo dài kể từ khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea vào lãnh thổ của mình năm 2014 và cuộc xung đột với phe ly khai được Nga hậu thuẫn ở miền Đông Ukraine.
