Nga ngày 28-12 cáo buộc Mỹ vi phạm hiệp ước kiểm soát vũ khí khi đồng ý cung cấp hệ thống phòng thủ tên lửa cho Nhật.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, với việc cung cấp hệ thống phòng thủ tên lửa cho Nhật, Mỹ vi phạm Hiệp ước tên lửa tầm trung và tầm ngắn (INF) mà Mỹ và Nga thực hiện 30 năm qua. Thỏa thuận với Nhật là một phần trong kế hoạch lớn hơn của Mỹ nhằm mở rộng “hệ thống phòng thủ tên lửa ra toàn cầu”.
Tuần trước, nội các Nhật thống nhất kế hoạch mua hai hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis Ashore của Mỹ, theo đài truyền hình NHK (Nhật). Nhật nói các hệ thống phòng thủ này sẽ bao phủ bảo vệ toàn bộ đất nước, trong bối cảnh nước này đang phải chịu thách thức ngày càng tăng từ nước láng giềng Triều Tiên.
Trong năm nay Triều Tiên đã có 16 lần thử tổng cộng 23 tên lửa. Trong đó hai quả bay ngang qua lãnh thổ Nhật và một quả tên lửa đạn đạo xuyên lục địa thế hệ mới nhất Hwasong-15 rơi ngay trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Nhật.
Hệ thống phòng thủ tên lửa Aegis Ashore của Mỹ tại căn cứ hải quân Deveselu (Romania), tháng 5-2016. Ảnh: STAR AND STRIPES
Nga lâu nay vốn đã từng nêu lo ngại về một số hệ thống tên lửa phòng thủ của Mỹ, rằng ngoài khả năng phòng thủ chúng cũng có khả năng bắn tên lửa tấn công.
“Chúng ta gần ghi nhớ rằng mọi hệ thống phòng thủ này đều có bệ phóng tên lửa có thể bắn được mọi loại tên lửa. Điều này là một vi phạm nữa với hiệp ước INF và chúng tôi cho rằng Nhật đồng phạm trong chuyện này” - theo bà Zakharova.
Bà Zakharova cũng cảnh báo quyết định này sẽ làm xấu đi quan hệ giữa Nga và Nhật: “Chúng tôi cho rằng hành động của chính phủ Nhật đi ngược lại nỗ lực tìm kiếm hòa bình và an ninh khu vực của chúng tôi. Điều này làm mất lòng tin hai nước”.
Phía Mỹ bác bỏ cáo buộc. Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định mình tôn trọng nghiêm túc, thực thi đầy đủ hiệp ước INF, cáo buộc của Nga là sai trái, nhằm lái sự chú ý ra khỏi các vi phạm rõ ràng của Nga.
“Các bên thứ ba sẽ không ngăn cản được chúng tôi có các biện pháp phòng thủ thích hợp trong bối cảnh thách thức về an ninh gia tăng” - Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định thêm.
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga là phản ứng mới nhất trong chuỗi cáo buộc vi phạm hiệp ước INF qua lại mà Nga và Mỹ dành cho nhau trước nay.
Đầu tháng này, Nga từng có phản ứng về các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Romania rằng chúng có khả năng bắn tên lửa tấn công, cũng như về kế hoạch triển khai một hệ thống tương tự ở Ba Lan.
Hồi tháng 3, một số quan chức quốc phòng Mỹ cáo buộc Nga vi phạm hiệp ước INF khi triển khai một tên lửa hành trình bị cấm.
