Mùa hè năm 2025, các thành viên châu Âu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã đồng ý tăng hơn gấp đôi chi tiêu cho quốc phòng và an ninh. Châu Âu coi động thái này một phần là cách để giữ cho chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục tham gia tích cực vào liên minh, ngay cả khi Mỹ chuyển trọng tâm quân sự sang các khu vực khác trên thế giới.
Trong những tháng sau đó, ông Trump và các quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc đã ca ngợi sự thay đổi chi tiêu của châu Âu. Tháng trước, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby cũng ca ngợi chiến lược quân sự mới của Đức nhằm mở rộng lực lượng quân sự của nước này là “một hướng đi rõ ràng và đáng tin cậy”.
Tuy nhiên, trong tháng 5, Mỹ đã có những động thái bất ngờ liên quan quân số Mỹ ở châu Âu, khiến phần còn lại của NATO không khỏi bối rối.
Mỹ tuyên bố rút quân, rồi lại điều thêm quân ở châu Âu
Ngày 21-5, Tổng thống Trump thông báo Washington sẽ gửi thêm 5.000 binh sĩ đến Ba Lan. Ông Trump viện dẫn mối quan hệ của ông với Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki như là lý do đằng sau quyết định gửi thêm quân, theo hãng tin Reuters.
"Dựa trên việc ông Karol Nawrocki, hiện là Tổng thống Ba Lan, người mà tôi tự hào ủng hộ, và mối quan hệ của chúng tôi với ông ấy, tôi vui mừng thông báo rằng Mỹ sẽ gửi thêm 5.000 binh sĩ đến Ba Lan" – ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra trước thềm hội nghị các ngoại trưởng NATO tại Thụy Điển.
Trùng hợp thay, 5.000 quân cũng là con số mà chính quyền Trump tuyên bố sẽ rút khỏi Đức vào đầu tháng 5, trong bối cảnh phía Mỹ tỏ ra ngày càng thất vọng với sự do dự của các nhà lãnh đạo châu Âu trong việc trực tiếp tham gia vào cuộc chiến với Iran.
Hôm 22-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết việc đánh giá lại sự hiện diện quân sự của Mỹ tại các nước NATO sẽ còn tiếp tục. Ông Rubio cũng cho biết Mỹ có các mục tiêu toàn cầu “về việc triển khai lực lượng, và điều đó liên tục đòi hỏi chúng tôi phải xem xét lại việc đặt quân ở đâu”.
“Tôi nghĩ đó là một quá trình sẽ tiếp tục theo hướng rất tích cực và hiệu quả” – ngoại trưởng Mỹ cho biết.
Tuy nhiên, ông Rubio cũng lưu ý rằng sự “thất vọng” của ông Trump đối với các nhà lãnh đạo châu Âu về vấn đề Iran “cần phải được giải quyết”.
Trong cuộc gặp với các ngoại trưởng NATO, ông Rubio cũng cho biết các quyết định về số lượng quân đội Mỹ ở châu Âu là “toàn bộ công việc kỹ thuật do các chuyên gia quân sự thực hiện” và rằng “đây không phải là các quyết định chính trị”.
Tờ Politico hôm 26-5 dẫn lời một số quan chức châu Âu cho biết Mỹ sẽ dần dần giảm số lượng máy bay ném bom chiến lược, máy bay chiến đấu, máy bay không người lái, tàu ngầm và tàu chiến dành cho NATO nhưng chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Cùng ngày, ông Rubio cho biết Mỹ vẫn đang đánh giá lại sự hiện diện quân sự ở châu Âu.
“Đây không phải là một hành động trừng phạt, mà chỉ là một điều đang diễn ra” – ông nói. Theo ông Rubio, việc điều chỉnh lực lượng không phải là “một quyết định được đưa ra trên giấy nháp” mà là một quá trình bàn thảo.
"Cuối cùng, tôi nghĩ rằng trong liên minh, các nước đều hiểu rõ rằng sự hiện diện của quân đội Mỹ ở châu Âu sẽ cần được điều chỉnh. Tôi không nói rằng các nước sẽ vui mừng về điều đó, nhưng chắc chắn họ nhận thức được điều đó” – ông Rubio nói.
NATO bối rối sau những động thái từ Mỹ
Lãnh đạo NATO và các thành viên châu Âu có phản ứng khác nhau sau những động thái từ Mỹ.
Sau bài đăng của ông Trump về Ba Lan, Tổng thư ký NATO Mark Rutte bày tỏ sự hoan nghênh. Tuy nhiên, ông cũng cho biết phía Mỹ đang “xem xét chi tiết” và thông báo này không làm thay đổi kế hoạch thu hẹp sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.
Ông Rutte cho biết NATO vẫn đang trên con đường “đảm bảo rằng theo thời gian, từng bước một, chúng ta sẽ ít phụ thuộc hơn vào một đồng minh duy nhất, đó là Mỹ”, trong khi các nước châu Âu “tăng cường vai trò hơn nữa”.
Các quan chức châu Âu cũng bày tỏ sự quan tâm đối với các động thái của Mỹ liên quan quân số của nước này tại các nước NATO.
Theo tờ The Washington Post, các nhà lãnh đạo châu Âu cũng dự đoán được rằng Mỹ sẽ giảm dần sự hiện diện quân sự tại châu Âu. Tuy nhiên, phía châu Âu dường như cũng mong muốn rằng cuộc rút quân của Mỹ cần được phối hợp, tạo thời gian cho các đồng minh NATO lấp đầy khoảng trống.
Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho rằng các tuyên bố khác nhau của Mỹ “thực sự gây khó hiểu và không phải lúc nào cũng dễ dự đoán”.
“Nhưng chúng ta cần tiếp tục tập trung vào những gì chúng ta làm chứ không phải những gì người khác nói. Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục đầu tư vào quốc phòng của chính mình” – bà nói.
Những bất ổn này, cùng với việc ông Trump chỉ trích NATO và những thay đổi liên tục của Mỹ trong chính sách đối ngoại với Nga, đã đẩy NATO đến một ngã rẽ mới.
Theo tờ The Wall Street Journal, nhiều nhà lãnh đạo châu Âu cũng hy vọng ông Trump có thể cân nhắc đến các lợi ích quốc gia của Mỹ trước khi có những động thái liên quan việc rút quân Mỹ khỏi NATO.
Theo đó, Mỹ cần các căn cứ quân sự trên khắp châu Âu để phục vụ các hoạt động ở Trung Đông và châu Phi, cũng như tiếp cận các khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thực hiện các cuộc tuần tra quân sự của Mỹ và châu Âu ở Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương.
Ở chiều ngược lại, một số nhà lãnh đạo châu Âu cho rằng họ nên cứng rắn với Mỹ.
“Tôi nghĩ đã đến lúc phải có biện pháp cứng rắn. [Người châu Âu] nên hành động như ông ấy [ông Trump], tức là, theo kiểu giao dịch” – cựu Tổng Thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen nói.
Ông Rasmussen cũng cho rằng châu Âu nên dựa vào sự ủng hộ dành cho Mỹ ở eo biển Hormuz để yêu cầu Washington sự đối xử tốt hơn về thuế quan cho châu Âu và cung cấp nhiều sự hỗ trợ nhiều hơn cho Ukraine.
Binh lính Mỹ đóng tại những nước nào ở châu Âu
Theo đài DW, Mỹ đóng quân khắp châu Âu.
Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, đến cuối năm 2025 vẫn còn hơn 36.400 quân nhân tại ngũ của Mỹ đóng quân ở Đức. Cả trung tâm chỉ huy các hoạt động quân sự của Mỹ tại châu Âu (EUCOM) và cơ quan điều phối các nhiệm vụ của Mỹ trên lục địa châu Phi (AFRICOM) đều đặt trụ sở tại Stuttgart (tây nam nước Đức).
Bộ Tư lệnh Không quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi (USAFE-AFAFRICA) đặt tại Ramstein, thuộc bang Rhineland-Palatinate (phía tây nước Đức). Căn cứ không quân này đóng vai trò là trung tâm quan trọng cho các nhiệm vụ trải dài đến tận Trung Đông. Trong khi đó, bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ bên ngoài nước này được đặt tại Landstuhl (tây nam nước Đức).
Theo số liệu cuối năm 2025, Ý là quốc gia có số lượng binh sĩ Mỹ đóng quân lớn thứ hai ở châu Âu với khoảng 12.700 binh sĩ. Vương quốc Anh là nước đứng thứ ba về số lượng quân Mỹ đóng với khoảng 10.200 binh sĩ. Nước này có nhiều căn cứ không quân quan trọng của NATO, từ đó Mỹ có thể phóng các máy bay chiến đấu, máy bay ném bom chiến lược và máy bay tiếp nhiên liệu trên không.
Ngoài ra, quân Mỹ cũng đóng ở Bồ Đào Nha, Romania, miền bắc Na Uy và nhiều nơi khác tại châu Âu.
Nga công bố video phát hiện mìn NATO trên tàu khí đốt từ châu Âu, nghi âm mưu khủng bố
(PLO)- Nga cho biết vừa phát hiện mìn từ tính do NATO sản xuất gắn trên tàu chở dầu từ Bỉ vào Nga, đồng thời mở điều tra nghi âm mưu tấn công khủng bố.
Mỹ, Đức, NATO, UAE đồng loạt lên tiếng về Hormuz; Tehran nhắn Berlin về chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran
(PLO)- Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói đàm phán với Iran đã có một chút tiến triển; Quân đội Mỹ duy trì trạng thái “sẵn sàng cao nhất” ở Trung Đông; Tehran nhắn Berlin về chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
