Tờ South China Morning Post ngày 28-5 đưa tin ông Kurt Campbell, Giám đốc chính sách Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Nhà Trắng khẳng định mô hình giữa Trung Quốc và Mỹ giờ đây sẽ là một cuộc cạnh tranh, vì thời kỳ Mỹ cam kết với Trung Quốc đã "kết thúc".
Cũng theo ông Campbell, Trung Quốc đang ngày càng sử dụng "quyền lực thô bạo hoặc quyền lực cứng rắn", với chính sách đối ngoại hung hăng hơn gây ra các vấn đề như căng thẳng biên giới với Ấn Độ, chiến dịch kinh tế chống lại Úc và nhiều tương tác quân sự hơn ở Biển Đông.
Ông Kurt Campbell, Giám đốc chính sách Ấn Độ - Thái Bình Dương của Nhà Trắng. Ảnh: REUTERS
Đáp lại, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho biết việc Washington sử dụng từ "cạnh tranh" để xác định mối quan hệ giữa hai nước là "hoàn toàn sai lầm". Đồng thời, ông nhấn mạnh Bắc Kinh "kiên quyết bác bỏ các nỗ lực của Mỹ nhằm loại trừ, kiềm chế và đàn áp Trung Quốc dưới ngọn cờ của sự cạnh tranh".
Nhận xét của ông Campbell được đưa ra trong một sự kiện trực tuyến của Đại học Stanford, Ông nói rằng Washington cần tăng cường hiệu quả quản trị trong nước để xua tan lo ngại từ các đồng minh ở châu Á về khả năng của Mỹ. Đồng thời, điều này sẽ duy trì "hệ thống điều hành" mà Mỹ đã giúp xây dựng trong khu vực đang chịu "căng thẳng đáng kể" từ một Trung Quốc đang trỗi dậy.
Ngoài ra, ông cũng khẳng định Mỹ quyết tâm đóng vai trò hàng đầu ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
"Đã đến lúc Mỹ phải đi sâu vào trọng tâm chiến lược ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" - ông nói.
Ông Campbell cho biết sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ tập trung vào công nghệ và Mỹ cần đưa ra “tầm nhìn kinh tế tích cực” ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong những năm gần đây, Washington tỏ ra lo ngại với việc Bắc Kinh tăng cường ảnh hưởng trên toàn cầu thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, vốn tài trợ cho việc phát triển các dự án cơ sở hạ tầng ở các nước đang phát triển.
Tuy nhiên, các nhà phân tích ở Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh có khả năng đẩy lùi mạnh mẽ hơn để đáp lại các chiến lược mới của chính quyền Tổng thống Joe Biden. Trong khi đó, Nhà Trắng cho biết họ đang trong quá trình phát triển chiến lược tổng thể về Trung Quốc sau khi xem xét chính sách, nhưng nói rõ rằng vấn đề Trung Quốc sẽ là trọng tâm của chính quyền.
Ông Shi Yinhong, GS quan hệ quốc tế tại Đại học Renmin (Trung Quốc), cho rằng chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và phát biểu của ông Campbell đều cho thấy Mỹ đang hy vọng hợp tác rộng rãi với các nước khác trong mọi lĩnh vực để nhắm trực tiếp hoặc gián tiếp vào Trung Quốc.
"Nếu họ có thể hợp tác, thì họ sẽ hợp tác, nhưng mục tiêu cuối cùng của sự họp tác chính là thu hẹp không gian của Trung Quốc, đồng thời trấn áp và đẩy lùi Trung Quốc. Điều này sẽ có tác động rất nghiêm trọng đối với Trung Quốc" - ông nói.
Trong khi đó, ông Ding Yifan, cựu phó giám đốc Viện Phát triển Thế giới tại Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Hội đồng Nhà nước, nói rằng sự kết thúc của thời kỳ can dự của Mỹ với Trung Quốc sẽ cản trở các quan hệ hợp tác song phương. Tuy nhiên, nhiều khả năng Mỹ sẽ điều chỉnh chính sách sau khi nhận thấy rằng họ phải hợp tác với Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực, ông nói.
"Trước đây, Trung Quốc có tâm lý tìm kiếm điểm chung và gạt khác biệt sang một bên, nhưng nếu Mỹ thật sự muốn thực hiện một chính sách khắc nghiệt hơn với Trung Quốc, thì Trung Quốc cũng sẽ khắc nghiệt với Mỹ" - ông nhận định.
