Theo tờ South China Morning Post (SCMP), Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ngày 10-2 đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Nhật Toshimitsu Motegi, qua đó bày tỏ lo ngại về “sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc” tại biển Hoa Đông.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price ngày 10-2 cho biết hai ngoại trưởng đã bày tỏ lo ngại về việc Trung Quốc ngày càng quyết đoán quanh quần đảo Senkaku (theo cách gọi của Nhật)/ Điếu Ngư (theo cách gọi của Trung Quốc) sau khi Bắc Kinh ban hành luật hải cảnh mới.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken (trái) và người đồng cấp Nhật Toshimitsu Motegi. Ảnh: AFP
“Ông Blinken một lần nữa xác nhận nhóm đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư nằm trong phạm vi thực thi của Điều khoản V thuộc Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật” – ông Price cho biết.
Điều khoản V là điều khoản quy định Mỹ, Nhật có trách nhiệm bảo vệ lẫn nhau trong trường hợp bị tấn công quân sự.
Theo SCMP, cuộc điện đàm giữa hai ngoại trưởng diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc hồi tháng 1 đã ban hành luật hải cảnh đầy tranh cãi, cũng như Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết giữ “quan điểm cứng rắn đối với một Trung Quốc đang trỗi dậy” và thúc đẩy quan hệ với các đồng minh.
Phát biểu trong cuộc hội đàm trực tuyến với các quan chức ngoại giao, quốc phòng Anh hôm 3-2, Ngoại trưởng Nhật Motegi đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về luật hải cảnh của Trung Quốc.
“Nhật đang cảnh giác và chú ý đến ảnh hưởng của luật đối với chúng tôi. Tôi tin rằng luật này không nên được sử dụng theo cách thức vi phạm luật pháp quốc tế” - ông Motegi cho biết.
Trước đó, trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Nhật Yoshihide Suga ngày 27-1, Tổng thống Biden đã tái khẳng định "cam kết kiên định" của Mỹ đối với Nhật, bao gồm trong tranh chấp tại quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư theo hiệp ước an ninh lâu nay giữa hai nước.
Tàu hải cảnh Trung Quốc thường xuyên xuất hiện quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Trong năm 2020, tàu Trung Quốc đã xuất hiện quanh khu vực này 333 lần, mức cao nhất từ trước đến nay.
Quan chức cấp cao đầu tiên của Mỹ xác nhận Senkaku/Điếu Ngư thuộc Điều khoản V của Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật là bà Hillary Clinton vào thời điểm làm ngoại trưởng dưới chính quyền Tổng thống Barack Obama.
Đến thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, Mỹ tiến thêm một bước khi lên tiếng cảnh báo bất kỳ âm mưu nào thách thức vùng biển mà Nhật kiểm soát xung quanh Senkaku/Điếu Ngư.
