Cuộc tập trận chung đa quốc gia Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) được tổ chức hai năm một lần, sẽ diễn ra trong tháng 6 này với hơn 20 quốc gia. TQ từng được mời tham dự trong những lần trước nhưng Mỹ đã rút lại lời mời Bắc Kinh trong năm nay như một phản ứng với hành động quân sự hóa biển Đông, theo tờ Bưu Điện Hoa Nam Buổi Sáng (SCMP).
Tàu sân bay USS Theodore Roosevelt của Mỹ tiến vào biển Đông trong một cuộc tuần tra. Ảnh: AFP
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Christopher Logan cho hay: “Việc TQ tiếp tục các hoạt động quân sự hóa ở biển Đông chỉ gây thêm rắc rối và làm mất ổn định khu vực. Để phản ứng với hành động của TQ quân sự hóa biển Đông, chúng tôi đã quyết định không mời hải quân TQ tham gia cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương 2018”.
Ông Logan nói thẳng: “Hành vi của TQ không phù hợp với các nguyên tắc và mục đích của cuộc tập trận RIMPAC”.
CNN ngày 24-5 dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết quyết định rút lại lời mời TQ tham dự RIMPAC do Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đưa ra sau khi tham vấn Nhà Trắng.
Trong một thông cáo, Lầu Năm Góc cho biết Mỹ có bằng chứng rõ ràng rằng TQ đã triển khai tên lửa chống hạm, hệ thống tên lửa đất đối không và thiết bị gây nhiễu điện tử đến các thực thể ở Trường Sa thuộc biển Đông.
Tuyên bố của Lầu Năm Góc cũng nhấn mạnh việc TQ cho máy bay ném bom H-6K cất hạ cánh (bất hợp pháp) trên đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng, Việt Nam) đã làm gia tăng căng thẳng.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình giám sát một cuộc tập trận của PLA ở biển Đông ngày 12-4. Ảnh: SCMP
Mỹ đã yêu cầu TQ lập tức gỡ bỏ các hệ thống vũ khí đã cài đặt ở biển Đông và dừng việc quân sự hóa vùng biển tranh chấp này.
Đáp trả động thái trên của Mỹ, tại cuộc họp báo chung với người đồng cấp Mỹ Mike Pompeo, Bộ trưởng Ngoại giao TQ Vương Nghị nói quyết định trên của Mỹ là “không có ích gì”.
“Chúng tôi phát hiện quyết định không mời chúng tôi tham gia tập trận của Lầu Năm Góc là động thái không mang tính xây dựng. Thật không có ích gì đối với hiểu biết lẫn nhau giữa TQ và Mỹ” - ông Vương nói.
Trong khi đó, ông Pompeo nói rằng ông đã nêu vấn đề Mỹ quan ngại về các hoạt động của TQ ở biển Đông với ông Vương.
PLA hồi tháng 5-2017 được mời tham gia tập trận RIMPAC 2018. Cuộc tập trận ban đầu có 26 quốc gia tham gia và diễn ra hai năm một lần. TQ đã tham gia hai lần. Năm 2016, hải quân TQ điều năm tàu chiến và 1.200 binh sĩ tham gia tập trận.
Đầu tháng này, Nhà Trắng cho biết họ đã chuẩn bị đưa ra các biện pháp đối với hoạt động quân sự hóa ở biển Đông sau khi Bắc Kinh được cho bố trí trái phép tên lửa mới tại các tiền đồn ở Trường Sa (của Việt Nam). “Chúng tôi biết rõ hành động quân sự hóa của TQ ở biển Đông. Chúng tôi đã trực tiếp nêu vấn đề này với phía TQ. Sẽ có biện pháp trước mắt và lâu dài” - phát ngôn viên Nhà Trắng Sarah Huckabee Sanders nói lúc đó. Hải quân Mỹ cũng đã thường xuyên triển khai tàu chiến và chiến đấu cơ tới tuần tra khu vực.
