Ngày 5-8, Mỹ cho biết Washington vẫn có thể làm việc cùng Bắc Kinh nhằm đảm bảo hòa bình và ổn định cho Afghanistan sau khi rút quân ra khỏi nước này, tờ South China Morning Post đưa tin.
"Đảm bảo hòa bình Afghanistan không phải nhiệm vụ của riêng Mỹ"
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cho biết vấn đề về Afghanistan là một trong những vấn đề mà Mỹ và Trung Quốc có cùng lợi ích.
“Không ai có lợi khi thấy một Afghanistan thiếu an ninh, thiếu ổn định, thiếu thịnh vượng, bị tàn phá bởi bạo lực” - vị phát ngôn viên nhấn mạnh.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price. Ảnh: AP
Ông Price cũng đề cập đến một tuyên bố do Mỹ, Trung Quốc, Nga và Pakistan cùng đưa ra vào tháng 5 sau cuộc họp ở Doha nhằm thảo luận về tiến trình hòa giải ở Afghanistan, nhấn mạnh sẽ không có một giải pháp quân sự nào ở Afghanistan.
Ông Price nói thêm rằng việc đảm bảo hòa bình và ổn định ở Afghanistan không phải là nhiệm vụ của riêng Mỹ hay riêng một quốc gia nào, mà là nhiệm vụ của cộng đồng quốc tế.
Ông Zhu Yongbiao - Giáo sư về Quan hệ Quốc tế tại Đại học Lan Châu, Trung Quốc - cho biết Trung Quốc và Mỹ có thể hợp tác để thúc đẩy các bên ở Afghanistan tham gia đàm phán hòa bình.
Ông cũng cho rằng hai nước có thể sử dụng "lợi thế tương ứng" của mình để nâng cao năng lực phát triển kinh tế của Afghanistan nhằm ổn định tình trạng nước này.
“Mỹ mạnh hơn về kinh tế trong khi Trung Quốc có kinh nghiệm hơn trong việc hoạch định con đường phát triển của các nước đang phát triển” - ông nói.
Ông Huang Minxing - Giáo sư tại Đại học Northwest, Trung Quốc - cho biết: “Chìa khóa của sự hợp tác sẽ là thúc đẩy các cuộc đàm phán thực chất giữa chính phủ Afghanistan và Taliban, hướng tới một giải pháp chính trị hơn là một giải pháp quân sự”.
Hợp tác phải “dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau”
Theo SCMP, Mỹ coi Trung Quốc là đối thủ chiến lược lớn nhất của mình và sự cạnh tranh giữa hai bên ngày càng gay gắt trong những năm gần đây. Tuy nhiên, cả hai quốc gia đã nỗ lực hợp tác trong một số lĩnh vực nhất định, chẳng hạn như giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và giải quyết các xung đột khu vực.
Bắc Kinh cho biết sự hợp tác này cần “dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau” và kêu gọi Mỹ thể hiện sự chân thành. Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Tạ Phong đã nói với Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman rằng Washington “không thể mong đợi Trung Quốc hợp tác với họ về các vấn đề nóng một cách vô điều kiện”.
Đứng trước mối quan hệ giữa Trung Quốc và Taliban, Giáo sư Zhu Yongbiao cho biết trong tương lai “Mỹ rất có thể sẽ cáo buộc Trung Quốc can dự quá sâu với nhóm này nếu hai bên tiếp tục xích lại gần nhau hơn”.
Trung Quốc đã tích cực thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa giải dân tộc giữa chính phủ Afghanistan và lực lượng Taliban, vì lo ngại tình trạng hỗn loạn ở Afghanistan có thể ảnh hưởng đến khu vực Tân Cương cũng như đe dọa các dự án trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của họ ở Trung Á.
Bắc Kinh đã dành sự đón tiếp trọng thị cho phái đoàn Taliban do người đồng sáng lập Taliban Mullah Abdul Ghani Baradar dẫn đầu hồi 28-8 tại TP Thiên Tân. Tại cuộc họp, Trung Quốc cam kết sẽ hỗ Taliban trong công cuộc tái thiết ở Afghanistan, đồng thời yêu cầu nước này cắt đứt quan hệ với Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan (ETIM) - tổ chức bị Bắc Kinh cáo buộc đứng sau các cuộc tấn công khu vực Tân Cương.
Trung Quốc nhận định rằng việc Mỹ và NATO rút quân khỏi Afghanistan thể hiện sự thất bại trong các chính sách của Mỹ và kêu gọi Taliban hành động mạnh mẽ nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình.
“Taliban là lực lượng chính trị và quân sự nòng cốt ở Afghanistan, và sẽ đóng một vai trò quan trọng trong tiến trình hòa bình, hòa giải và tái thiết ở nước này” - Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cho biết.
