Ban Kinh tế Trung ương vừa tổ chức Diễn đàn cấp cao thường niên về công nghiệp 4.0 năm 2023 (Industry 4.0 Summit 2023), với chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhanh tạo đột phá rút ngắn quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Số hoá giúp hạn chế tiêu cực, tham nhũng
Theo Nguyễn Duy Hưng, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ trong quá trình số hóa, xanh hóa ngành dịch vụ. Trong đó, thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, trở thành một kênh phân phối ngày càng quan trọng.
Thanh toán không dùng tiền mặt cùng với các phương thức thanh toán mới ngày càng được sử dụng rộng rãi, thay đổi thói quen của người dân và góp phần minh bạch hóa thu nhập, hạn chế tiêu cực, tham nhũng.
Các ứng dụng mobile banking đã giúp cho khách hàng thuận tiện trong việc gọi xe công nghệ, mua vé tàu xe, mua sắm trực tuyến... Giáo dục số phát triển với nhiều hình thức học, thi trực tuyến, đẩy mạnh khai thác kho học liệu số…
 |
| Người dân thanh toán mua hàng bằng mã QR code. |
Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng khẳng định, ngành ngân hàng nhận thức được tính cấp thiết về chuyển đổi "kép" bao gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Do đó, NHNN đã sớm ban hành đề án phát triển ngân hàng xanh, cũng như ban hành kế hoạch chuyển đổi số.
Từ năm 2017, NHNN đã ban hành những tiêu chuẩn QR Code để ứng dụng mobile banking của một ngân hàng có thể đọc được mã QR ngân hàng khác một cách thông suốt.
Theo đó, mỗi ngày có lượng giao dịch tương đương 800.000 tỉ đồng, tức là khoảng 40 tỉ USD được chuyển qua hệ thống thanh toán ngân hàng một cách thông suốt.
Trong thời gian qua, tất cả các ngân hàng đều coi chuyển đổi số là một chiến lược phát triển chứ không chỉ là một dự án ngắn hạn. Thậm chí, có những ngân hàng coi chuyển đổi số là trụ cột quan trọng và phát triển rất nhanh. Nhiều ngân hàng có tỉ lệ giao dịch trên kênh số chiếm đến 94-97% số lượng giao dịch trên kênh số.
"Điều này cho thấy một bước chuyển rất lớn. Ứng dụng mobile banking của ngân hàng Việt chắc hẳn không kém cạnh so với các nước đang phát triển", Phó Thống đốc khẳng định.
Bắt nhịp cùng sự lên ngôi của thanh toán điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt cũng như mong muốn đáp ứng tối đa nhu cầu của người dân, các ngân hàng đã tích cực triển khai đa dạng dịch vụ ngân hàng số, công nghệ hiện đại cùng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn.
Chẳng hạn, Nam A Bank tiên phong chuyển đổi số đã triển khai và phổ biến rộng rãi các phương thức thanh toán điện tử đến với người dân. Trong 6 tháng đầu năm 2023, mô hình chợ 4.0 – cuộc sống không tiền mặt của Nam A Bank đã được phủ sóng khắp các chợ lớn ở TP.HCM và tỉnh thành khác ở Huế, Đà Nẵng, Quảng Ninh.
Nguy cơ tội phạm công nghệ gia tăng
Ông Nguyễn Duy Hưng nhìn nhận, quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh ngành dịch vụ ở nước ta mới đi những bước đầu, chủ yếu trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Trong khi đó, các lĩnh vực dịch vụ khác như văn hóa, y tế, giáo dục… việc chuyển đổi số phát triển chưa tương xứng với tiềm năng.
"Có 5 vấn đề lớn đặt ra như thể chế; nguồn lực tài chính đầu tư, kể cả từ khu vực công và khu vực tư; nguồn nhân lực chất lượng cao; cơ sở hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và an ninh, an toàn thông tin mạng", ông Hưng nói.
Trước nhiều nguy cơ và thách thức xảy ra trong đó có tình trạng tội phạm công nghệ gia tăng trong lĩnh vực ngân hàng, ông Phạm Tiến Dũng đã nêu ra một số lưu ý.
Theo đó, ông Dũng cho rằng, kinh doanh ngân hàng gồm ba trụ cột chính là huy động, tín dụng và thanh toán. Lĩnh vực thanh toán đang được xử lý khá tốt. Hiện người dân cũng dễ dàng gửi tiết kiệm online.
NHNN cần tập trung hoàn thiện chính sách cho vay trên nền tảng điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng triển khai giải pháp này trong thời gian tới. Qua đó, giúp người dân có thể tiếp cận tài chính toàn diện, đặc biệt với những người dân vùng sâu, vùng xa có thể tiếp cận được dịch vụ tài chính ngân hàng.
"Việt Nam có tới 72-73% người trưởng thành có tài khoản tại ngân hàng. Tuy nhiên, dịch vụ công khó được thực hiện hoàn hảo nếu người dân không có tài khoản ngân hàng mà vẫn giao dịch bằng tiền mặt. Do đó, mục tiêu của NHNN sắp tới là phủ rộng khả năng tiếp cận tài chính toàn diện, tin cậy với chi phí hợp lý trong mọi lĩnh vực, ngóc ngách cuộc sống", ông Dũng nói.
