Ngày 15-4, TAND TP Hà Nội tiếp tục xét xử vụ đại án Gang thép Thái Nguyên. 19 bị cáo hầu tòa là các cựu lãnh đạo, cán bộ của Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) và Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên (TISCO).
Luận tội sau ba ngày xét hỏi
Sau ba ngày xét hỏi, phiên tòa hôm qua đã bước sang tranh luận. Đại diện VKSND TP Hà Nội đề nghị mức án đối với 19 bị cáo.
Bị cáo Trần Trọng Mừng (cựu tổng giám đốc TISCO) bị đề nghị 10-11 năm tù, Trần Văn Khâm (cựu chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc TISCO) 9-10 năm tù, Mai Văn Tinh (cựu chủ tịch HĐQT VNS) 6-7 năm tù, Đậu Văn Hùng (cựu tổng giám đốc VNS) 3-4 năm tù, cùng về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị 1-9 năm tù về cùng tội danh trên hoặc tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Ngoài trách nhiệm hình sự, đại diện VKS cũng đề nghị các bị cáo liên đới bồi thường số tiền thiệt hại hơn 830 tỉ đồng cho TISCO.
Các bị cáo tại tòa. Ảnh: TTXVN
Theo VKS, lẽ ra khi biết Tập đoàn Khoa học công nghệ và thương mại luyện kim Trung Quốc (MCC) vi phạm hợp đồng, bị cáo Mừng cần phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi tiền tạm ứng, báo cáo người có thẩm quyền để hủy đấu thầu, cho đấu thầu lại. Tuy nhiên, bị cáo lại chỉ đạo để đàm phán theo yêu cầu của MCC, ký văn bản đề nghị tăng chi phí…
VKS còn cáo buộc ông Mừng giới thiệu và chấp thuận cho Tổng công ty Xây dựng công nghiệp Việt Nam (VINAINCON) làm nhà thầu phụ phần C. Do VINAINCON không đủ năng lực nên phần C đã dừng thi công, khiến dự án đến nay chưa hoàn thành.
Bộ Công Thương có trách nhiệm?
Sau phần luận tội của đại diện VKS chiều qua, các bị cáo cùng luật sư của mình trình bày quan điểm bào chữa.
Là người đầu tiên bước lên bục khai báo, bị cáo Trần Trọng Mừng (cựu tổng giám đốc TISCO) không tự bào chữa mà nhường lời cho luật sư.
Bào chữa cho ông Mừng, luật sư cho rằng cần xem xét trách nhiệm của Bộ Công Thương khi giới thiệu VINAINCON làm nhà thầu phụ thi công phần C. Điều này được thể hiện qua lời khai của các bị cáo cho thấy một thứ trưởng Bộ Công Thương trực tiếp ký văn bản giới thiệu VINAINCON và khẳng định đây là doanh nghiệp của bộ, có năng lực tốt.
Vì vậy, luật sư nói trách nhiệm chính trong việc giới thiệu nhà thầu không đủ năng lực phải thuộc về Bộ Công Thương; TISCO và VNS chỉ phải chịu trách nhiệm liên đới.
Cũng theo luật sư của ông Mừng, khi biết MCC vi phạm hợp đồng, ông Mừng từng ký nhiều văn bản hối thúc nhà thầu Trung Quốc thực hiện dự án. Ông Mừng còn ký văn bản gửi Bộ Công Thương và VNS. Trong văn bản, ông Mừng đề nghị chấm dứt hợp đồng với MCC, yêu cầu nhà thầu này trả lại tiền đặt cọc và bồi hoàn thiệt hại.
Luật sư còn nói việc phần C bị thay đổi hình thức từ hợp đồng trọn gói sang hợp đồng theo đơn giá không phải do bị cáo Trần Trọng Mừng đưa ra. Thậm chí, bị cáo Mừng từng phản đối việc này vì thay đổi theo đơn giá sẽ khiến dự án “đội giá”, nhà thầu không tích cực làm việc…
Từ những quan điểm đã nêu, luật sư cho rằng ông Mừng chỉ có một phần trách nhiệm trong việc giới thiệu VINAINCON làm nhà thầu phụ. Luật sư đề nghị tòa chuyển tội danh của ông Mừng từ vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí sang tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Bị cáo nói “rất ân hận và bất ngờ”
Luật sư của bị cáo Đồng Quang Dương (cựu phó giám đốc ban quản lý dự án) có cùng một phần quan điểm với luật sư của bị cáo Trần Trọng Mừng. Luật sư của bị cáo Dương cũng cho rằng việc giới thiệu và chấp thuận VINAINCON là nhà thầu phụ có trách nhiệm của Bộ Công Thương.
Theo luật sư này, do Bộ Công Thương có văn bản giới thiệu và xác nhận năng lực của VINAINCON nên TISCO và MCC mới ký hợp đồng cho doanh nghiệp này làm nhà thầu phụ thi công phần C của Hợp đồng 01#EPC.
Tiếp đó, việc VINAINCON dừng thi công là do chủ quan từ phía VINAINCON chứ không phải các bị cáo thuộc TISCO. Sau khi dừng thi công, VINAINCON lại chỉ định một số nhà thầu phụ khác không trực thuộc VINAINCON.
Luật sư đề nghị HĐXX tuyên thân chủ của mình không phạm tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; đồng thời trả hồ sơ điều tra bổ sung, thu thập thêm các tài liệu, chứng cứ nhằm làm rõ trách nhiệm của Bộ Công Thương cũng như VINAINCON.
Cựu phó trưởng Phòng kế toán TISCO Lê Thị Tuyết Lan khi đứng trước bục khai báo để tự bào chữa, đã nói rằng bà “rất ân hận và bất ngờ”.
“Hơn hai năm làm việc với cơ quan điều tra, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng sẽ bị truy tố. Bởi lẽ quá trình thực hiện dự án, tôi căn cứ vào các văn bản pháp lý của Nhà nước rất đầy đủ. Mình làm như thế, sao lại bị truy tố?”. Bị cáo Tuyết Lan nói như vậy và cho rằng bản thân là người làm công ăn lương, chấp hành mệnh lệnh của cấp trên, làm đúng chức năng được phân công. Bị cáo đề nghị tòa xem xét cho mình được hưởng án treo.
Bào chữa cho bị cáo Tuyết Lan, luật sư đã dẫn các căn cứ cho thấy bị cáo này có năm cái không. Đó là: Không tư vấn, không đàm phán, không đề xuất, không phê duyệt, không thực hiện việc thay đổi hợp đồng. Bị cáo chỉ đọc, đối chiếu và ký nháy một số tài liệu. Bị cáo không có bất cứ vai trò gì trong vụ án.
| Dự án “đắp chiếu” 10 năm, thiệt hại 830 tỉ đồng Theo cáo trạng, TISCO là chủ đầu tư dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 Công ty Gang thép Thái Nguyên. HĐQT VNS là cấp quyết định đầu tư, có chức năng chỉ đạo thực hiện dự án. Đơn vị trúng thầu là Tập đoàn Khoa học công nghệ và thương mại luyện kim Trung Quốc (MCC). Quá trình triển khai dự án, MCC đã vi phạm hợp đồng nên sau gần một năm ký kết, MCC chưa chọn được nhà thầu phụ, chưa hoàn thành thiết kế chi tiết các hạng mục, không đặt hàng chế tạo máy móc thiết bị, không thi công các hạng mục của gói thầu. Khi MCC rút hết nhân lực về nước và nhiều lần đề nghị tăng giá hợp đồng, các bị can Mai Văn Tinh và Trần Trọng Mừng không chỉ đạo chấm dứt hợp đồng, thu hồi tiền tạm ứng và báo cáo việc hủy đấu thầu. VKS xác định hai bị can này đã chỉ đạo thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về đầu tư, vi phạm hợp đồng EPC, cùng với các bị can khác tạo điều kiện để MCC có lý do chối bỏ trách nhiệm thực hiện hợp đồng. Sai phạm của các bị can là nguyên nhân khiến dự án quá thời hạn gần 10 năm nhưng vẫn chưa hoàn thành. Việc chậm tiến độ làm phát sinh lãi vay và tăng chi phí đầu tư dự án từ hơn 3.800 tỉ lên hơn 8.100 tỉ đồng, gây thất thoát hơn 830 tỉ đồng. |
