Đầu năm nay, cả gia đình anh anh N.Đ.T đã chuyển nơi thường trú về quận Bình Tân. Anh đã gặp phải rắc rối trong thủ tục hành chính khi giao kết hợp đồng mua bán xe ghi địa chỉ thường trú in trên căn cước công dân (CCCD).
Sau khi nộp hồ sơ đăng ký xe, cơ quan công an nơi anh nộp hồ sơ đã thông báo cho anh điều chỉnh địa chỉ thường trú vì trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thể hiện nơi thường trú của anh hiện tại không còn ở quận Tân Phú nữa mà đã chuyển qua quận Bình Tân. Anh phải vất vả nhiều lần liên hệ với cơ quan hành chính để điều chỉnh thông tin thường trú trong giấy tờ cho đúng với địa chỉ thường trú trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Hiện nay, việc cho vay tín chấp quá dễ dàng, nhiều nơi cho vay chỉ cần giấy tờ tùy thân là CMND hoặc CCCD là đã giải ngân. Khi con nợ không có khả năng trả nợ thì những “chủ nợ” cứ đè những người có cùng địa chỉ thường trú với con nợ để đòi. Chúng tạt sơn, chất bẩn vào nhà để khủng bố đòi nợ theo kiểu “tín dụng đen”. Nhiều người đã bị vạ lây từ con nợ. CCCD ghi địa chỉ thường trú của con nợ nhưng con nợ đã chuyển hộ khẩu do bán nhà hoặc chuyển khẩu đi nơi khác nhưng không làm lại CCCD nên người ở căn nhà có cùng địa chỉ thường trú in trên CCCD với con nợ “lãnh đủ hậu quả” đòi nợ.
Anh T. đã gặp phải những rắc rối khi đi thực hiện các thủ tục hành chính, hay có những người bị đòi nợ một cách vô cớ như nêu trên.
Trước đây, khi luật CCCD 2014 chưa có hiệu lực thì khi thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì người dân cần làm lại CMND.
Khi Luật CCCD có hiệu lực (từ 1-1-2016) thì người thay đổi nơi thường trú không thuộc trường hợp cấp đổi, cấp lại CCCD.
Khi công dân thay đổi nơi thường trú thì sự thay đổi này chỉ thể hiện trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thông tin về sự thay đổi đổi này chỉ có cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới biết được.Thông tin về nơi thường trú cũ được in trên CCCD vẫn còn nên dẫn đến nhiều người khi thực hiện các giao dịch, hay thủ tục hành chính không để ý vẫn ghi địa chỉ thường trú theo địa chỉ in trên CCCD. Từ đó, khi thực hiện các thủ tục hành chính đã gặp phải không ít rắc rối.
Trước kia, khi chưa thực hiện quản lý dân cư trên môi trường điện tử, việc quản lý dân cư chưa được số hóa, liên thông trên toàn quốc thì các loại giấy tờ tùy thân như CMND, CCCD việc in địa chỉ thường trú trên giấy tờ là cần thiết để chứng minh nhân thân của một công dân.
Hiện nay, hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã sử dụng trên toàn quốc, quản lý dân cư được thực hiện trên môi trường điện tử thì việc in địa chỉ trên CCCD cũng không cần thiết nữa. Để chứng minh nhân thân của một người thì ngoài thẻ CCCD (thẻ vật lý) còn có thể sử dụng ứng dụng VNeID trên môi trường điện tử.
Việc đăng ký cư trú với cơ quan nhà nước là cần thiết trong quản lý nhà nước, trong đó thông tin về nơi thường trú rất quan trọng. Nhưng việc in thông tin thường trú lên thẻ CCCD trong thời đại số hóa thiết nghĩ không cần thiết nữa. Chỉ cần dãy số mã định danh cá nhân của mỗi công dân khi công dân đăng ký thường trú, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể tra cứu được hết mọi thông tin cá nhân của công dân này.
Mặt khác, để tăng cường tính bảo mật cho mỗi công dân về nơi thường trú thì nên ẩn thông tin này đi, không in trên CCCD nữa. Khi ẩn thông tin này sẽ góp phần hạn chế được kiểu đòi nợ kiểu tín dụng đen, hay hạn chế những rắc rối trong thủ tục hành chính (nếu một người đã chuyển nơi thường trú sang địa chỉ mới nhưng khi giao dịch vẫn ghi nơi thường trú cũ theo địa chỉ trên thẻ CCCD - như trường hợp anh T đã nêu trên).
Sắp tới nếu sửa đổi Luật Căn cước công dân, mong rằng các nhà làm luật sẽ không in thông tin về nơi thường trú trên thẻ CCCD nữa. Vì nhiều người hiện nay có thể thay đổi nơi cư trú, việc in thông tin về nơi thường trú trên thẻ CCCD thực tế không có ý nghĩa trong quản lý.
Trên thẻ CCCD chỉ nên in những thông tin cố định, không thể thay đổi như: mã số định danh, họ tên, ngày tháng năm sinh,…Thông tin về nơi thường trú khi cần cơ quan nhà nước có thể tra cứu trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
