Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu ngày 30-5 cảnh báo Ankara sẽ tìm nơi khác nếu Mỹ không bán các tiêm kích tàng hình F-35 cho nước này. Tuyên bố này đưa ra trong bối cảnh các nghị sĩ Mỹ dự định cấm chuyển giao F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ vì Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu. Ảnh: SPUTNIK
“Nếu tôi cần những vũ khí như vậy, tôi nhất định sẽ tìm mua cho bằng được ở nơi khác. Nhưng tôi không nghĩ sẽ có vấn đề” - ông Cavusoglu nói với báo giới, theo RT.
Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ giải thích thỏa thuận giữa Ankara và Washington về bán tiêm kích tàng hình F-35 là “thỏa thuận pháp lý có giá trị”, lưu ý Thổ Nhĩ Kỳ đã thực hiện tất cả khoản thanh toán thường xuyên của mình. “Thương vụ này không hề liên quan gì tới việc chúng tôi mua S-400” - ông Cavusoglu nhấn mạnh.
Ngoài ra, ông Cavusoglu cảnh báo Ankara có thể cân nhắc không cho Mỹ tiếp cận căn cứ không quân NATO Incirlik ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Sputnik dẫn tuyên bố của ông Cavusoglu cho biết người dân Thổ Nhĩ Kỳ đang phản ứng trước sự hiện diện của quân đội Mỹ tại căn cứ không quân Incirlik do chính sách không thân thiện của Washington và “những động thái sai lầm” đối với Ankara.
Tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ. Ảnh: REUTERS
“Chúng tôi cố gắng cải thiện quan hệ với Mỹ. Để bình thường hóa điều đó, Mỹ nên thực hiện các động thái liên quan ở Manbij, dẫn độ giáo sĩ Hồi giáo Fethullah Gulen... Khi nói đến những vấn đề này, nhiều người dân đã tuyên bố đóng cửa các căn cứ Incirlik, Kurecik mà Mỹ đang sử dụng... Chúng tôi đang chờ đợi Washington từ bỏ những hành động sai lầm của mình” - ông Cavusoglu nói với đài truyền hình A Haber.
“Đối với trường hợp máy bay F-35, hợp đồng này có ràng buộc về mặt pháp lý, nó không thể dễ dàng chấm dứt. Nhưng nếu chúng không được cung cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ, chúng tôi sẽ đáp ứng nhu cầu của mình ở một nơi khác” - ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nói thêm.
Hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga. Ảnh: RT
Theo ông, Mỹ không có bất kỳ lý do gì để ngừng các hợp đồng F-35. Nhưng trong trường hợp mọi thứ không theo đúng kế hoạch, Thổ Nhĩ Kỳ có thể mua máy bay từ Nga và từ một nước NATO khác.
Trước đó, người đứng đầu không quân Mỹ Heather Wilson nói rằng Washington hy vọng có thể giải quyết một số vấn đề liên quan đến việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng không S-400 của Nga trước khi chuyển giao chiến đấu cơ F-35 cho đối tác. Tuyên bố này sau đó đã nhận những chỉ trích của Ankara.
Trang tin Yeni Safak từng đưa tin Thổ Nhĩ Kỳ có thể mua tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm Su-57 của Nga trong trường hợp Mỹ cố tình trì hoãn chuyển giao F-35 sau những tranh cãi về hệ thống S-400.
Lực lượng Mỹ tại căn cứ Incirlik gần Adana, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: AP
Hồi tháng 4, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wess Mitchell cho hay việc Ankara mua hệ thống S-400 của Nga có thể tác động tiêu cực tới việc chuyển giao F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Thêm vào đó, một nhóm nghị sĩ cả Dân chủ lẫn Cộng hòa muốn ngăn chặn việc cung cấp F-35 cho Ankara để phản đối nước này giam giữ mục sư người Mỹ Andrew Brunson với cáo buộc liên quan đến khủng bố và gián điệp.
Tháng 12-2017, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký một hợp đồng cho vay, trong đó Nga cung cấp S-400 cho Ankara. Theo thông cáo của Ban thư ký công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, hai khẩu đội S-400 sẽ được vận hành và đi vào biên chế trong quân đội Thổ Nhĩ Kỳ.
Quan hệ giữa Ankara và Washington đã trở nên căng thẳng sau một loạt vấn đề trong những tháng gần đây. Đặc biệt kể từ sau cuộc đảo chính bất thành tại Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 7-2016, việc Mỹ ủng hộ lực lượng vũ trang người Kurd tại Syria cả về huấn luyện lẫn cung cấp vũ trang cũng luôn khiến Ankara không hài lòng.
