Từ nay đến ngày 30-6 (ngày hoàn thành thỏa thuận cuối cùng về hạt nhân Iran), Tổng thống Obama sẽ còn chật vật dài dài.
Tại Israel, trang tin The Times of Israel (Israel) đưa tin ngày 6-4 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Yuval Steinitz đã công bố văn kiện 10 điểm chất vấn về thỏa thuận khung đã được nhóm P5+1 và Iran nhất trí ở Lausanne (Thụy Sĩ) bốn ngày trước. 10 điểm như sau:
1. Tại sao cấm vận kéo dài nhiều năm lại phải dỡ bỏ ngay như Iran mong muốn?
2. Iran từng che giấu hoạt động hạt nhân trái phép. Tại sao thỏa thuận khung không yêu cầu Iran cho thanh sát mọi cơ sở hạt nhân tình nghi? Tại sao các thanh sát viên không thể kiểm tra bất kỳ ở đâu và khi nào?
3. Có phải ngày nào đó Iran sẽ phải tiết lộ sự thật về hoạt động vũ khí hạt nhân hay không?
4. Giải quyết kho dự trữ hạt nhân đã làm giàu của Iran thế nào?
5. Tại sao Iran được phép tiếp tục sử dụng các lò ly tâm hiện đại hơn các lò đang có để nghiên cứu và phát triển hạt nhân?
6. Tại sao thỏa thuận khung không xử lý các tên lửa đạn đạo liên lục địa của Iran trong khi chỉ một tên lửa cũng có thể mang đầu đạn hạt nhân?
Israel lo ngại thỏa thuận khung về hạt nhân Iran không ngăn cản Iran tấn công Israel. Biếm họa của PAT BAGLEY (báo Mỹ Salt Lake Tribune).
7. Sau khi Iran vi phạm thỏa thuận khung, tái lập cấm vận có phải là cơ chế đạt hiệu quả không?
8. Thỏa thuận khung phát thông điệp gì đến các nước khi nhượng bộ quá rộng đối với một chế độ thách thức các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ trong nhiều năm?
9. Thỏa thuận khung dường như có nhiều điểm chung với thỏa thuận hạt nhân đã đạt với CHDCND Triều Tiên. Hai thỏa thuận khác nhau thế nào?
10. Tại sao dỡ bỏ cấm vận về chương trình hạt nhân Iran kéo dài hàng chục năm không liên quan gì đến hành vi thay đổi thái độ ứng xử của Iran?
Ngoại trưởng Israel Yuval Steinitz tuyên bố cam kết của Tổng thống Obama về bảo đảm an ninh cho Israel chưa đủ và Israel vẫn cân nhắc giải pháp sử dụng vũ lực.
Trong khi đó, AFP đưa tin tại Mỹ, lãnh đạo phe đa số đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell đã ra thông cáo chất vấn: “Chính phủ phải giải thích với Quốc hội và người dân Mỹ tại sao lại có một thỏa thuận sơ bộ nhằm giảm sức ép với một trong những nước ủng hộ khủng bố mạnh nhất”.
Ông cam kết sẽ yêu cầu Thượng viện xem xét dự luật Corker-Menendez với thời gian chưa ấn định. Dự luật này yêu cầu ông Obama cho Quốc hội thời hạn 60 ngày để xem xét và bỏ phiếu về thỏa thuận cuối cùng về hạt nhân Iran.
Riêng Ủy ban Đối ngoại Thượng viện đã quyết định ngày 14-4 sẽ bỏ phiếu để đưa thỏa thuận khung ra Thượng viện xem xét.
Cùng ngày 6-4, phát biểu trên đài phát thanh NPR, Tổng thống Obama đã đánh giá Israel đòi hỏi thỏa thuận cuối cùng về hạt nhân Iran phải ghi Iran thừa nhận nhà nước Israel là “sai lầm phán đoán cơ bản” vì nội dung đòi hỏi vượt quá khuôn khổ đàm phán.
Ông giải thích đặt điều kiện như thế sẽ dẫn đến hậu quả không có thỏa thuận nào được ký kết.
Ông ủng hộ Iran phải ngừng đe dọa Israel và ngừng can thiệp ở Trung Đông nhưng ông cho rằng phải tách vai trò của Iran trong khu vực ra khỏi thỏa thuận về hạt nhân Iran.
Ông tiếp tục cam kết với Israel Mỹ sẽ hợp tác với các đối tác để trả đũa các hành vi gây bất ổn của Iran ở Trung Đông. Hôm trước đó, trả lời báo New York Times, ông cũng đã cam kết Mỹ sẽ yểm trợ nếu Israel bị tấn công.
| Ngày 6-4, chính phủ Saudi Arabia ra thông cáo ủng hộ thỏa thuận khung về hạt nhân Iran và hy vọng về một thỏa thuận cuối cùng mang tính ràng buộc. Bahrain tuyên bố ủng hộ thỏa thuận khung và mong muốn Iran thay đổi chính sách để không can thiệp vào công việc nội bộ các nước vùng Vịnh. _________________________________ Êkíp các nhà đàm phán Iran đã thành công. Cảm ơn Tổng thống Hassan Rohani và những người trách nhiệm có liên quan, đặc biệt là (Ngoại trưởng) Mohammad Javad Zarif. Tướng HASSAN FIRUZABADI, người thân cận với giáo chủ Iran Ali Khamenei. |
