Phát biểu tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao ở Hải Nam (Trung Quốc) hôm 23-3, Phó Tổng thống Indonesia Jusuf Kalla nêu rõ: “Indonesia không phải là một bên tranh chấp ở biển Đông, tuy nhiên chúng tôi ý thức những rủi ro thực sự của các vấn đề, trong đó tranh chấp lãnh thổ có thể biến thành một cuộc xung đột mở”.
Ông nhấn mạnh nếu để tranh chấp lãnh thổ tiếp diễn, xung đột do tranh chấp tạo ra sẽ gây tác động kinh tế nặng nề và các bên trong khu vực đều sẽ gánh chịu thiệt hại.
Ông nói Indonesia tin tưởng mạnh mẽ rằng tôn trọng lẫn nhau và kiềm chế sẽ giữ vai trò then chốt trong việc duy trì hòa bình và an ninh ở biển Đông. Ông kêu gọi tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua ngoại giao và chính trị, đồng thời kêu gọi các nước tôn trọng luật pháp quốc tế như đã quy định trong Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982.
Phát biểu của Phó Tổng thống Jusuf Kalla được đưa ra giữa lúc Indonesia và Trung Quốc đang tranh cãi liên quan đến các tàu chấp pháp của hai nước đối đầu ở quần đảo Natuna.
Báo The Star ngày 24-3 tiết lộ vài giờ sau khi tàu hải cảnh Trung Quốc can thiệp để giải cứu tàu cá Trung Quốc bị tàu tuần tra của Indonesia kéo đi vì đánh bắt trái phép vào sáng 20-3, một nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc đã gọi điện thoại cho người đồng cấp Indonesia cầu xin Jakarta không công bố vụ này với giới truyền thông với lý do “dù sao chúng ta vẫn là bạn bè”. Tuy nhiên, phía Indonesia từ chối thẳng thừng, đồng thời tổ chức họp báo quốc tế phản đối hành động thô bạo của tàu hải cảnh Trung Quốc.
Báo South China Morning Post đưa tin Indonesia đã bác bỏ yêu cầu của Trung Quốc về việc phóng thích tám ngư dân tàu cá Trung Quốc. Ông Arif Havas Oegroseno, Thứ trưởng điều phối các vấn đề hàng hải phụ trách chủ quyền trên biển của Indonesia, nhấn mạnh hành động của Trung Quốc đã tạo ra “một trận bóng mới” mà các nước Đông Nam Á cần theo dõi sát sao.
Ông khẳng định Indonesia sẽ tăng cường sự hiện diện tại quần đảo Natuna bằng cách triển khai thêm binh sĩ và tàu tuần tra được trang bị tốt hơn, đồng thời sẽ củng cố căn cứ hải quân tại đó bằng hệ thống phòng thủ hiện đại.
