Hiệp định thương mại khu vực vành đai Thái Bình Dương này bao gồm các yêu cầu cụ thể về lao động để đảm bảo tự do thương mại sẽ đóng góp vào phát triển bền vững và đồng thời giúp người lao động và các doanh nghiệp cùng được hưởng lợi ích kinh tế một cách công bằng.
Ngay sau khi hiệp định CPTTP được phê chuẩn, Tổ chức lao động quốc tế tại Việt Nam (ILO) đã có bình luận: Việt Nam là nước thứ 7 trong số 11 nước phê chuẩn hiệp định thương mại khu vực Vành đai Thái Bình Dương sẽ có hiệu lực vào ngày 30-12-2018. Trước đó Canada, Úc, Nhật Bản, Mexico, New Zealand và Singapore đã phê chuẩn hiệp định này.
CPTTP, cùng với Hiệp định Thương mại tự do EU-Việt Nam, đặt ra những yêu cầu cụ thể về quyền lao động và điều kiện làm việc nhằm đảm bảo tự do thương mại sẽ đóng góp cho sự phát triển bền vững, đồng thời cũng giúp cho người lao động và doanh nghiệp cùng được hưởng lợi ích về kinh tế một cách công bằng.
ILO đánh giá, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới này yêu cầu tất cả các nước tham gia phải thông qua và duy trì các quyền được nêu trong Tuyên bố năm 1998 của ILO về Các nguyên tắc và Quyền cơ bản trong lao động trong pháp luật, thể chế và thông lệ của họ.
Nghiên cứu của ILO chỉ ra rằng hiệp định thương mại có điều khoản về lao động giúp tăng trung bình giá trị thương mại thêm 28%. Ảnh: P.ĐIỀN
ILO bình luận thêm, chương 19 về lao động của CPTTP được xây dựng dựa trên Tuyên bố năm 1998 của ILO. Chương này cũng quy định mối liên hệ giữa việc thực hiện Tuyên bố với các điều kiện về thương mại trong một khuôn khổ thời gian nhất định, thông qua văn kiện song phương bên lề.
Những cơ chế thực hiện dự kiến trong hiệp định bao gồm các hoạt động hợp tác, kêu gọi sự tham gia của đại diện doanh nghiệp và đại diện các tổ chức của người lao động cũng như các tổ chức quốc tế như ILO, để củng cố các thể chế thị trường lao động, tạo nền tảng cải thiện đối thoại xã hội (đối thoại giữa người sử dụng lao động và người lao động) và tuân thủ Tuyên bố năm 1998.
ILO cho rằng, hiện 1/3 các hiệp định thương mại khu vực trên thế giới bao gồm các điều khoản về lao động như vậy. Nghiên cứu của ILO cho thấy chúng có những tác động quan trọng giúp cải thiện bình đẳng giới, đặc biệt là tăng khả năng tiếp cận thị trường lao động của phụ nữ và thu hẹp khoảng cách về tiền lương theo giới trong một số trường hợp nhất định.
Cùng đó, không có bằng chứng nào cho thấy những điều khoản về lao động như vậy làm thay đổi hay suy giảm dòng chảy thương mại hay được sử dụng cho mục đích bảo hộ.
Thậm chí, nghiên cứu của ILO chỉ ra rằng hiệp định thương mại có điều khoản về lao động giúp tăng trung bình giá trị thương mại thêm 28%, trong khi những hiệp định không có điều khoản về lao động chỉ giúp tăng trung bình 26%.
