Trong diễn biến mới liên quan tình hình Syria, ngày 10-4, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (HĐBA LHQ) đã lần lượt bác cả ba dự thảo nghị quyết của cả Nga lẫn Mỹ về Syria.
Đầu tiên, HĐBA bác dự thảo của Mỹ muốn LHQ trong vòng 30 ngày lập đội chuyên gia điều tra độc lập vụ tấn công hóa học ở Douma và xác định thủ phạm.
Muốn được thông qua dự thảo phải được ít nhất chín phiếu thuận, trong đó không được vướng phiếu phủ quyết nào - từ một trong các thành viên Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Mỹ. Dự thảo của Mỹ được 12/15 nước ủng hộ nhưng lại vướng phiếu phủ quyết của Nga.
Theo đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia, dự thảo của Mỹ được thiết kế nhằm mở đường cho hành động quân sự với Syria. Ông Nebenzia cho rằng thông qua dự thảo này Mỹ muốn khôi phục lại Cơ chế Điều tra chung (JIM) vốn đã hết hạn và giải thể từ tháng 11-2017.
Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia (trái) và Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley bắt tay tại cuộc họp HĐBA ngày 10-4. Ảnh: PRESS TV
Về phần mình, sau khi bị HĐBA bác dự thảo đầu tiên liên quan đến việc điều tra nghi án tấn công hóa học ở Douma với sáu phiếu thuận, bảy phiếu chống và hai phiếu trắng, Nga đề xuất tiếp một dự thảo thứ hai, dựa vào bản soạn thảo trước đó của Thụy Điển. Dự thảo đề nghị đưa đội điều tra sự thật của Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) đến hiện trường được cho là đã xảy ra tấn công hóa học ở Douma.
HĐBA đã tạm ngưng họp và tham vấn với Thụy Điển về dự thảo này. Tuy nhiên, kết quả sau đó dự thảo này vẫn chỉ được năm phiếu ủng hộ (Nga, Trung Quốc, Ethiopia, Kazakhstan, Bolivia), bốn phiếu chống (Mỹ, Anh, Pháp, Ba Lan) và sáu phiếu trắng.
Theo đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia, dự thảo này “gần như sao chép lại hoàn toàn” dự thảo trước đó của Thụy Điển nhưng sở dĩ dự thảo bị ngăn chặn đơn giản là vì Nga đứng tên tác giả soạn thảo. Theo ông Nebenzia, việc Mỹ và các đồng minh từ chối ủng hộ dự thảo của Nga cho thấy “các nước phương Tây không cần bất kỳ cuộc điều tra độc lập nào”.
Trong khi đó đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley cáo buộc Nga đạo đức giả, cho rằng dự thảo của Nga “không giúp đạt được điều gì”. Bà Haley cáo buộc Nga muốn thông qua dự thảo này cố làm xáo trộn thành phần đội chuyên gia cũng như kế hoạch điều tra, thao túng cuộc điều tra của OPCW.
Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley biểu quyết tại phiên họp HĐBA LHQ ngày 10-4. Ảnh: AFP
Trong khi đó đại sứ Anh tại LHQ Karen Pierce cho biết Anh không ủng hộ dự thảo này của Nga vì nó không yêu cầu lập “một cuộc điều tra tìm ra ai chịu trách nhiệm vụ tấn công”. Theo bà, nếu cuộc điều tra chỉ nhằm tìm hiểu xem có việc sử dụng vũ khí hóa học ở Douma không mà không điều tra thủ phạm giống như “nhìn đám cháy rồi nói đúng đó là đám cháy mà không làm gì để nó tắt”.
Sau khi cả hai dự thảo đều bị bác, ông Nebenzia kêu gọi phương Tây kiềm chế đưa quân đến Syria: “Tôi một lần nữa yêu cầu quý vị kiềm chế thực hiện kế hoạch đưa quân đến Syria”.
Trước đó Mỹ, Anh, Pháp đều đã lên tiếng rằng có khả năng sẽ có hành động quân sự đáp trả việc xảy ra vụ tấn công hóa học ở Douma, mà các nước này cho chính phủ Syria là thủ phạm.
Trong ngày 10-4, ba lãnh đạo Mỹ, Anh, Pháp đã điện đàm thống nhất sẽ có phản ứng với vụ tấn công hóa học mới nhất ở Syria, nhằm đảm bảo sẽ không có thêm sự vi phạm sử dụng vũ khí hóa học trên toàn cầu.
