Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm 24-1 tuyên bố muốn mở rộng chiến dịch quân sự tại Syria sang khu vực Manbij, bất chấp nguy cơ đối đầu với chính những đồng minh của nước này trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong đó có Mỹ.
Tin từ đài CNN hôm 25-1, Lầu Năm Góc không trả lời câu hỏi về tương lai của binh sĩ Mỹ được triển khai tới Manbij, Syria. Trong khi đó, giới chức Thổ Nhĩ Kỳ lại yêu cầu lực lượng Mỹ rút quân để quân đội nước này dễ bề tiến quân đánh lực lượng người Kurd do Mỹ hậu thuẫn ở đó.
Một đoàn xe thiết giáp của Mỹ tiến vào Manbij, Syria hồi tháng 3-2017. Ảnh: GETTY
“Họ sẽ ở lại nhưng cũng có thể họ sẽ rời đi. Không biết đáp án sẽ như thế nào” - Trung tướng Kenneth Frank McKenzie, quan chức cấp cao của Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, hôm 25-1 trả lời báo giới tại Lầu Năm Góc. Ông gọi đây là “một quyết sách”.
Tình hình trở nên rối rắm hơn sau khi giới chức Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra thông tin khác nhau về nội dung cuộc điện đàm hôm 24-1 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.
Theo nội dung ghi lại được từ Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ thận trọng và tránh các hành động có nguy cơ dẫn đến xung đột giữa lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ.
Tuy nhiên, báo cáo này của Nhà Trắng ngay lập tức bị các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ bác bỏ. Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng Tổng thống Erdogan đã yêu cầu người đồng cấp Mỹ rút binh sĩ Mỹ khỏi Manbij.
Trả lời CNN, người phát ngôn Lầu Năm Góc Eric Pahon cho hay: “Chúng tôi tất nhiên hiểu được những tuyên bố đưa ra sáng nay. Phía Mỹ đang hợp tác với chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ ở mọi cấp độ để tìm ra giải pháp giải quyết các lo ngại an ninh của Ankara và đảm bảo không vì thế mà giảm sức ép lên tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS)”.
“Chúng tôi không thảo luận về các hoạt động quân sự hay kế hoạch trong tương lai. Chúng tôi đang hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ kiềm chế, thận trọng và tránh mọi hành động có thể dẫn tới xung đột giữa lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ với Mỹ” - ông Pahon nói thêm.
Trong khi đó, Trung tướng McKenzie nói bất luận xảy ra chuyện gì, lực lượng Mỹ cũng sẽ bảo vệ chính họ.
“Tôi sẽ nói với các bạn rằng dù binh sĩ Mỹ ở bất cứ nơi đâu, họ cũng sẽ có thể bảo vệ lấy mình và chúng tôi phối hợp rất chặt chẽ với phía Thổ Nhĩ Kỳ về vấn đề này. Họ biết rõ lực lượng chúng tôi ở đâu, không có gì bí mật về nơi họ sẽ đóng quân” - ông McKenzie nói.
Binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ được nhìn thấy ở núi Barsaya, Đông Bắc Afrin, Syria. Ảnh: REUTERS
Tuần trước hai quan chức quốc phòng Mỹ nói với đài CNN rằng quân đội Mỹ tiếp tục thực hiện các đợt tuần tra công khai ở khu vực Manbij với nhiệm vụ chính là ngăn xung đột.
Hai vị quan chức trên thêm rằng quân nổi dậy do Thổ Nhĩ Kỳ chống lưng trong khu vực thường xuyên bắn phá các đợt tuần tra này và lực lượng Mỹ thỉnh thoảng có bắn trả. Một quan chức quân sự nói binh sĩ Mỹ ở khu vực Manbij đã bị quân nổi dậy do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn nã đạn hồi tuần trước, buộc họ phải bắn trả để tự vệ.
Hôm 20-1, Ankara khai màn chiến dịch “Cành ô liu” nhằm loại bỏ Các Đơn vị bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) mà nước này xem là tổ chức khủng bố. Pháo binh và các chiến đấu cơ Thổ Nhĩ Kỳ bắn phá, ném bom dữ dội vào các vị trí người Kurd ở Afrin, khu vực phía Tây Bắc Syria giáp ranh Thổ Nhĩ Kỳ.
Mỹ không hậu thuẫn các tay súng người Kurd ở Afrin song ủng hộ các nhân tố người Kurd trong Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) vốn hoạt động ở Đông Bắc Syria. Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng cả hai tổ chức này đều có liên hệ với phe ly khai người Kurd - những người nổi dậy chống chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ trong một thập niên qua.
Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ đã công bố ý định phát động một chiến dịch tương tự ở Manbij sau khi hoàn thành đợt tấn công ở Afrin. “Manbij sẽ là mục tiêu kế tiếp” - Tổng thống Erdogan nói với các thành viên trong đảng cầm quyền của ông ở Kutahya, Thổ Nhĩ Kỳ hôm 20-1.
Hai quan chức quân sự Mỹ hôm 25-1 cho biết lực lượng Mỹ ở khu vực Manbij đã quan sát nhưng không thấy có trận không kích hay hoạt động nào của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. “Đến thời điểm này chúng tôi vẫn chưa nhìn thấy dấu hiệu lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến về Manbij” - ông Pahon cho biết.
Mặc dù thừa nhận các lo ngại an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ là hợp pháp, song phát ngôn viên Lầu Năm Góc Dana White cho rằng chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ ở Afrin đang làm suy yếu cuộc chiến chống IS. “Chúng ta phải tập trung vào sứ mệnh đánh bại IS” - ông White nhấn mạnh.
Trung tướng McKenzie cho biết không có bằng chứng cho thấy các tay súng người Kurd được Mỹ hậu thuẫn ở miền Đông Syria đang di chuyển tới Afrin để phản kháng chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, ông thừa nhận có nguy cơ xảy ra kịch bản như vậy.
Các quan chức Lầu Năm Góc nhấn mạnh Washington sẽ tiếp tục đối thoại với Thổ Nhĩ Kỳ. “Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với Thổ Nhĩ Kỳ. Chúng tôi yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ kiềm chế. Nhưng lần lữa xin nhắc lại, trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là đánh bại IS” - ông White khẳng định.
