Năm ngoái, Philippines đã ký thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ trú đóng tạm thời tại các căn cứ quân sự của Philippines, trong đó có cảng Subic. Dù vậy, thỏa thuận này vẫn không chắc chắn vì các đảng đối lập kiện ra Tòa án Tối cao đề nghị xem xét thỏa thuận có phù hợp hiến pháp hay không.
Ông Voltaire Gazmin giải thích nếu Tòa án Tối cao bác bỏ thỏa thuận với quân đội Mỹ, quân đội Philippines vẫn lập căn cứ tại cảng Subic. Ông nhấn mạnh Philippines đã mua 12 máy bay chiến đấu mới do Hàn Quốc sản xuất. Hai chiếc đầu sẽ được giao trong năm nay và sẽ sử dụng căn cứ Subic.
Cùng ngày 14-8, tại cuộc họp báo ở căn cứ Aguinaldo, tướng tham mưu trưởng quân đội Philippines Hernando Iriberri thông báo Đô đốc Nhật Katsutoshi Kawano (ảnh) chỉ huy lực lượng phòng vệ Nhật, đã đến thăm các nhà lãnh đạo quân đội Philippines để thảo luận về củng cố quan hệ quân sự theo nghị định thư về thỏa thuận hợp tác quốc phòng và trao đổi giữa hai nước.
Bộ Quốc phòng Philippines ra tuyên bố cho biết vấn đề tranh chấp ở biển Đông đã được nêu trong cuộc gặp giữa Đô đốc Katsutoshi Kawano với Bộ trưởng Quốc phòng Voltaire Gazmin.
Đô đốc Katsutoshi Kawano ghi nhận Trung Quốc đang mưu toan thay đổi nguyên trạng trong khu vực với hoạt động cải tạo đất trên biển Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Voltaire Gazmin nhấn mạnh: “Quan hệ quốc phòng mạnh mẽ hơn giữa hai nước sẽ cổ súy cho an ninh và ổn định trong khu vực”.
Đô đốc Katsutoshi Kawano quan tâm đặc biệt đến hỗ trợ nhân đạo và đáp ứng thảm họa cùng với chia sẻ thông tin về các vấn đề an ninh chung. Ông cũng quan tâm đến các cuộc tập trận chung với Philippines, đặc biệt là tập trận đổ bộ trên biển và trên bộ. Ông bảo đảm Thủ tướng Shinzo Abe sẽ thúc đẩy thông qua dự luật về an ninh quốc gia (cho phép lực lượng phòng vệ Nhật tham chiến ở nước ngoài).
Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Philippines ghi nhận âm mưu cải tạo và xây dựng trên các đảo nhân tạo ở biển Đông của Trung Quốc có thể là điểm khởi đầu cho một cuộc khủng hoảng khó thể đảo ngược. Bộ trưởng Quốc phòng Voltaire Gazmin khẳng định Trung Quốc nói một đằng làm một nẻo và hiển nhiên không tôn trọng Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông. Ông khẳng định: “Các cấu trúc quân sự hóa trên các đảo cần phải được phá bỏ”.
Song song theo đó, cuối tuần trước, lần đầu tiên hải quân Nhật đã tham gia cuộc diễn tập cứu trợ nhân đạo trên biển do Mỹ chỉ huy ở vùng biển Philippines. Một tàu tiếp tế của Nhật đã đến cảng Subic ở Philippines để tiếp dầu cho tàu bệnh viện Mỹ USNS Mercy.
