PGS-Viện trưởng Ngô Minh Oanh cho biết đã tiến hành khảo sát trên 1.800 học sinh các lớp 10-11-12 của 12 trường công lập và tám trường ngoài công lập ở TP.HCM, để học sinh tự đánh giá về những hạn chế trong nhận thức, hành vi và lối sống của học sinh bậc THPT hiện nay. Theo kết quả thì hơn 57% thiếu hiểu biết về lịch sử, truyền thống, đạo lý dân tộc, thiếu hiểu biết về pháp luật; hơn 40% thiếu lý tưởng và hoài bão lập thân, lập nghiệp, thiếu tôn trọng thầy cô, hay nói xấu thầy cô giáo, hay nói dối, hành động trong nhà trường và gia đình ra ngoài xã hội khác nhau; và có gần 35% em tự nhận mình lười lao động, không biết làm việc nhà giúp đỡ cha mẹ.
Tôi không quá bất ngờ với kết quả này - nếu không nói là kết quả có lẽ cũng chưa chắc thể hiện trung thực. Có thể tỉ lệ sự yếu kém, thiếu sót của các em còn cao hơn. Các nhà giáo dục tâm huyết và những ai quan tâm đến tương lai của lớp người trẻ hôm nay thiếu lý tưởng, thiếu hiểu biết về lịch sử, truyền thống dân tộc... chắc đều lo lắng về những học sinh đó sẽ như thế nào khi chúng vào đời. Theo tôi thì những thiếu sót, yếu kém của các em về những điều được khảo sát không chỉ do giáo dục trong trường học mà còn từ trong gia đình. Và nhất là môi trường văn hóa xã hội hiện nay đã tác động xấu đối với lớp trẻ này. Hằng ngày, hằng giờ; chung quanh, trước mắt các em đầy rẫy những điều xấu phơi bày. Đó là những hành xử, phát ngôn thiếu văn hóa của nhiều người nổi tiếng lan tràn trên các trang mạng xã hội.
Đơn cử, mới đây trên mạng xã hội, một nam ca sĩ nổi tiếng đã viết status chửi thề với những người tổ chức một sự kiện âm nhạc đình đám chỉ vì poster quảng cáo đã in ảnh anh ta nhỏ hơn ảnh những ca sĩ khác! Rồi các ca sĩ, diễn viên thoải mái làm những trò nhố nhăng, nói nhiều câu tục tĩu hay đè nhau hôn trước hàng triệu khán giả xem tivi - trong đó phần lớn người xem ở lứa tuổi mới lớn - lứa tuổi rất dễ bị tiêm nhiễm thói hư tật xấu. Tệ hơn là gương xấu của nhiều nhà sư phạm đã làm xói mòn sự kính trọng thầy cô giáo của một bộ phận sinh viên, học sinh. Như vụ ông Trần Tịnh Nguyên, Giám đốc Trung tâm Du lịch thuộc ĐH Nguyễn Tất Thành, vừa qua bị nhà trường kỷ luật đình chỉ công tác và chức vụ thời hạn một tháng vì hành vi thiếu văn hóa đối với sinh viên khoa Du lịch mà ông cũng là giảng viên. Ông thầy giáo này chửi các sinh viên là “vô học”, “mất dạy” do một số sinh viên khoa Du lịch phản ứng vì đã đóng tiền (10 triệu đồng) để đi thực tập 20 ngày 19 đêm do thầy Nguyên vừa tổ chức vừa làm trưởng đoàn. Nhưng suốt chuyến đi, các sinh viên bị ăn ở thiếu thốn không đúng như lời hứa của ông thầy. Các sinh viên còn phản ánh chuyện thầy Nguyên hướng dẫn sinh viên trà trộn vào giả làm khách có ngủ đêm để khỏi phải mua vé khi vào tham quan Hội An trong khi các em đã đóng tiền vé… Thầy giáo mà dạy học trò mình khôn lỏi, lừa lậu tiền vé thì các em coi ra gì. Ông Nguyên còn dọa sinh viên: “Tôi có thể nhúng tay vào sổ điểm số của các anh chị đấy”!
Thời đại Internet vụ việc thông tin cả triệu người đọc, trong đó có không ít sinh viên, học sinh thì thử hỏi các em sẽ suy nghĩ gì về những ông thầy như thầy Nguyên? Không trách được các em. “Thượng bất chính, hạ tắc loạn” thôi.
