Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT) cho hay trong sáu tháng đầu năm đã nhận được 18 cảnh báo đối với các lô hàng thực phẩm của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường châu Âu (EU). Những lô hàng này bị trả về do không đảm bảo yêu cầu về an toàn thực phẩm của nước nhập khẩu.
Tình trạng các lô hàng bị nước nhập khẩu trả về ảnh hưởng không nhỏ đối với thương hiệu hàng hóa nông sản, thực phẩm của Việt Nam. Tại hội nghị xúc tiến thương mại với thị trường ngoài nước do Bộ Công Thương vừa tổ chức, vấn đề này một lần nữa được nhiều đại biểu cảnh báo.
 |
Xuất khẩu vải thiều Việt Nam sang châu Âu. Ảnh: BCT |
Ảnh hưởng đến thương hiệu
Bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Tham tán thương mại Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia), cho biết từ tháng 5, EU đã ban hành quy định mới nhằm đảm bảo thực phẩm nhập vào thị trường này phải tuân thủ mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo an toàn thực phẩm.
Các lô hàng sẽ được chọn ngẫu nhiên để kiểm tra. Các sản phẩm trong diện kiểm tra hiện nay chủ yếu là rau, củ, quả, trứng, sữa và gạo. Không chỉ vậy, trong hai tháng qua thị trường EU còn tiến hành hậu kiểm với các sản phẩm nói trên đang bày bán trên thị trường.
“Chỉ trong hai tháng qua, họ đã phát hiện một số sản phẩm mì ăn liền của Việt Nam bị vượt ngưỡng Ethylene oxide (được sử dụng rộng rãi như một tác nhân để tiệt trùng vật tư, dụng cụ trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe, sản xuất dược phẩm và thú y). Đây không phải lô hàng mới mà là sản phẩm cũ đã bị phát hiện từ năm ngoái nhưng chưa thu hồi hết, vẫn còn trên thị trường nên họ tiếp tục ra cảnh báo. Ngoài mì ăn liền, vừa rồi có ba lô hàng gạo của Việt Nam bị phát hiện vượt ngưỡng quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật” - bà Thúy cho hay.
Bà Thúy thông tin thêm mặc dù mức vượt thấp nhưng theo quy định vẫn phải đăng tin thu hồi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Điều này đã ảnh hưởng đến hình ảnh gạo và thực phẩm xuất xứ từ Việt Nam nói chung.
“Thời gian tới, nhiều khả năng mặt hàng gạo của Việt Nam cùng một số thực phẩm khác sẽ bị tăng cường kiểm tra ngay tại cửa khẩu” - đại diện Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển lo ngại và khuyến nghị các địa phương, hiệp hội thông tin, cảnh báo ngay tới các nhà xuất khẩu Việt Nam để tránh tình trạng trên.
Các doanh nghiệp cần tìm hiểu thị trường, các yêu cầu kỹ thuật để tránh vi phạm tiêu chuẩn các nước nhập khẩu.
Ông Nông Đức Lai, Tham tán thương mại Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc, cũng cho biết: Trong chính sách nhập khẩu mới ban hành, nước này không nhắc đến việc tạm dừng nhập khẩu đối với những lô hàng thủy hải sản đông lạnh nếu phát hiện COVID-19. Tuy nhiên, các nhà sản xuất, kinh doanh thủy hải sản đông lạnh cần tập trung quản lý an toàn thực phẩm từ đầu nguồn để tránh bị liệt vào danh sách hạn chế nhập khẩu.
Tương tự, với các loại trái cây tươi như chanh dây, sầu riêng vừa được cấp phép xuất khẩu chính ngạch vào Trung Quốc, các công ty Việt cần thực hiện đúng yêu cầu, hướng dẫn về đóng gói; thực hiện đúng hoạt động xuất khẩu chanh dây tại bảy cửa khẩu được cho phép mà không thực hiện ở cửa khẩu khác.
Tháo gỡ vướng mắc về rào cản kỹ thuật
Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho hay đã giao Vụ Chính sách thương mại đa biên và các Thương vụ thị trường ngoài nước tiếp tục tăng cường công tác nghiên cứu chính sách, kịp thời đề xuất, khuyến nghị các giải pháp tháo gỡ vướng mắc về rào cản kỹ thuật, phi thuế quan cho hàng hóa xuất khẩu.
“Bộ cũng đề nghị các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp cần sản xuất sản phẩm bảo đảm truy xuất nguồn gốc và các điều kiện của thị trường ngoài nước” - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Thông tin sớm để không bị động
Ông Trần Anh Thư, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, nêu thực tế hiện nhiều nhà máy chế biến nông sản, vùng trồng của tỉnh đã đạt các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc tế vào thị trường khó tính. Tuy vậy, hai năm qua nhiều đơn vị phản ánh vẫn gặp khó khăn do rào cản phi thuế quan nghiêm ngặt.
“Thị trường Trung Quốc vốn được biết đến là dễ tính nhưng gần đây đã đưa ra nhiều rào cản, siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm. Nhiều nước khác cũng vậy” - ông Thư nói và cho hay tỉnh đã nhận thức được, chỉ đạo triển khai mạnh mẽ việc kiểm soát về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc.
Lãnh đạo tỉnh An Giang kiến nghị cơ quan chức năng và các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cần đẩy mạnh hỗ trợ thông tin về xúc tiến thương mại và về quy định an toàn thực phẩm của nước nhập khẩu. “Chúng ta cần biết thông tin từ sớm về các hàng rào kỹ thuật để tránh tình trạng khi doanh nghiệp xuất khẩu hàng tới nơi thì mới phát hiện có chất cấm mà các nước nhập khẩu không cho phép, ảnh hưởng rất lớn tới thương hiệu nông sản Việt Nam” - ông Thư nói.
Văn phòng thông báo và điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ - kiểm dịch động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam) cũng khuyến cáo các doanh nghiệp cần nắm vững quy định, tuân thủ nghiêm túc các quy định của thị trường nhập khẩu. Qua đó đảm bảo không bị thu hồi, cảnh báo vi phạm, tránh ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp và thương hiệu hàng Việt.
“Đối với các sản phẩm gạo, rau quả, trái cây… cần kiểm soát, quản lý và sử dụng đúng quy định về hóa chất bảo vệ thực vật; kiểm soát chặt chẽ các mối nguy gây mất an toàn thực phẩm trong quá trình sơ chế, đóng gói; tăng cường truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng trồng...” - SPS Việt Nam nhấn mạnh.•
Bỏ kiểm soát khẩn cấp với bún, miến, phở… Việt Nam
Bộ Công Thương cho biết EU đã sửa đổi quy định mới về các biện pháp khẩn cấp kiểm soát thực phẩm xuất khẩu vào thị trường này. Theo đó, từ ngày 3-7, các lô hàng bún, miến, phở xuất khẩu sang EU không cần bổ sung giấy chứng nhận an toàn thực phẩm do Bộ Công Thương cấp và cũng không bị kiểm soát tại cửa khẩu của EU.
Tuy nhiên, EU tiếp tục duy trì việc yêu cầu bổ sung giấy chứng nhận an toàn thực phẩm với quả thanh long, mì ăn liền có nguồn gốc từ Việt Nam trong thành phần có chứa gia vị và một số nguyên liệu, phụ gia khác. Điều này có nghĩa thanh long vẫn chịu chính sách kiểm tra ngẫu nhiên tại biên giới về an toàn thực phẩm là 20%, còn các nhóm rau gia vị là 50%.
Do vậy, nhiều chuyên gia cho rằng các cơ quan quản lý Việt Nam cần sớm nghiên cứu, đề xuất đưa ngưỡng giới hạn cho phép các chất như Ethylene oxide vào thực phẩm.
