Sáng nay, ngày 11-9, tại hội thảo về cơ chế Sandbox (Regulatory sandbox-khung thể chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới), do Sở Khoa học và công nghệ TP.HCM tổ chức, các chuyên gia cho rằng việc thử nghiệm có kiểm soát là điều cần thiết.
Cần trọng với những app cho vay kiểu '"lùa gà"'
Theo ông Đỗ Minh Hải, Giám đốc công ty TNHH ATM Online Việt Nam cho biết: Trên thị trường có rất nhiều công ty thực hiện hoạt động cho vay online với hình thức là vay qua web và qua app.
Hiện nay số lượng cho vay qua app đã đạt khoảng 150 app, trong đó có rất nhiều app cho vay bất hợp pháp, không có giấy phép đăng ký kinh doanh và không chịu sự quản lý của bất kì cơ quan nhà nước nào. Tiền giải ngân khoản vay cũng như trả nợ của khách hàng đều thuộc tài khoản cá nhân chứ không phải pháp nhân. Điều này dẫn đến việc cạnh tranh không lành mạnh giữa các đơn vị cho vay, đồng thời thất thu một khoản thuế khá lớn cho ngân sách.
Hiện công ty ATM Online Việt Nam đang tiếp nhận các hồ sơ vay qua website, do đó không can thiệp vào thông tin cá nhân của khách hàng. Trong khi đó nhiều đơn vị cho vay online trên thị trường chú trọng vào hình thức cho vay qua mobile app.
Đặc biệt với những app “lậu” mang danh công nghệ tài chính (fintech) nhưng không hề áp dụng công nghệ số trong việc đánh giá chất lượng tín dụng và thẩm định hồ sơ vay của khách hàng. Thay vào đó, những app lậu chỉ làm một thao tác đơn giản là bắt buộc khách hàng phải tải Apps và qua đó họ tải danh bạ cũng như các thông tin cá nhân của khách hàng và cho vay ồ ạt để sau đó tập trung vào việc thu hồi nợ; đồng thời áp lãi suất, phí rất cao để bù đắp cho rủi ro cho việc không đánh giá và thẩm định khách hàng.
Thậm chí bản thân khách hàng cũng loay hoay trong việc phân biệt được đâu là công ty cho vay uy tín, có giấy phép và chịu sự quản lý của luật pháp, đâu là công ty đang hoạt động một cách bất hợp pháp”.
Trước rủi ro về nguy cơ lộ thông tin cá nhân thông qua hình thức vay trực tuyến, đại diện công ty cung ứng các giải pháp bảo mật – Kaspersky cho biết: Hiện tại các nước ở khu vực Châu Âu, tất cả các ứng dụng ngân hàng, công ty fintech liên quan đến lĩnh vực thanh toán đều bị cấm việc theo dõi đời tư của người vay. Đây là một trong những quy định bắt buộc trong vấn đề bảo vệ quyền riêng tư của mỗi cá nhân.
Do đó, nếu quy định này được ban hành song song với các hoạt động cho vay ngang hàng, cho vay trực tuyến tại Việt Nam thì sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ bị lộ thông tin bí mật khi tải các app vay trực tuyến trên điện thoại của khách hàng.
Các chuyên gia đề nghị cơ quan chức năng cần sớm đưa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát Fintech vào thực tế cuộc sống.
Cần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh
TS. Dương Như Hùng. Trưởng khoa Quản lý Công nghiệp – Đại học Bách Khoa cũng cho rằng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát Fintech giúp giảm chi phí đổi mới sản phẩm dịch vụ, giảm thời gian và rào cản tiếp cận thị trường. Đồng thời cho phép nhà quản lý thu thập thông tin quan trọng trước khi ra quyết định.
Đồng quan điểm, đại diện công ty ATM Online Việt Nam cho rằng để thị trường này được quản lý minh bạch và hiệu quả, cần có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát “Sandbox” đối với lĩnh vực này là hoàn toàn hợp lý.
Trong đó, các công ty Fintech muốn tham gia thử nghiệm phải là pháp nhân và được kiểm toán báo cáo tài chính bởi đơn vị uy tín cũng như có báo cáo thuế đính kèm các báo cáo theo yêu cầu của NHNN. Qua đó chứng minh hoạt động minh bạch và cũng hạn chế được rủi ro và chọn lọc các đơn vị thử nghiệm đủ tiêu chuẩn, do những công ty kiểm toán đã có kinh nghiệm kiểm toán Fintech trên thế giới cũng như uy tín trong việc phát hành báo cáo.
“Căn cứ trên kết quả thử nghiệm khách quan, Ngân Hàng Nhà Nước có thể quy định trần lãi suất, các khoản phí … thông qua tổng số tiền phải thanh toán trên mỗi khoản vay để hạn chế tình trạng cho vay nặng lãi cũng như hạn chế nạn tín dụng đen gây thất thoát thuế và gây rối trật tự cho hoạt động của nền kinh tế”, ông Hải nhấn mạnh.
Đại diện ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP.HCM cho biết việc xây dựng và ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động fintech nhằm tạo lập môi trường thử nghiệm các dịch vụ; đồng thời hạn chế rủi ro xảy ra cho khách hàng khi tham gia sử dụng dịch vụ fintech chưa được cho phép chính thức.
Hiện NHNN đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất xây dựng biện pháp quản lý phù hợp đối với các hình thức thanh toán mới dựa trên nền tảng công nghệ nói chung và hoạt động cho vay ngang hàng nói riêng.
Ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết: Sandbox là cách tạo một môi trường thử nghiệm giống ý như thật nhưng lại cô lập bởi nhiều điều kiện ràng buộc bởi các sản phẩm dịch vụ mới, trong đó có dịch vụ cho vay ngang hàng. Bởi nếu loại hình tài chính mới này được thừa nhận ngay lập tức mà không thông qua hình thức thử nghiệm có kiểm soát có thể sẽ ảnh hưởng rủi ro đến số đông và hậu quả sẽ khó lường.
