Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) vừa có văn bản trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đề xuất các giải pháp tăng cường huy động vốn dài hạn cho nền kinh tế với lãi suất huy động giảm mạnh.
Trong đó, VAFI kiến nghị xây dựng loại trái phiếu do các ngân hàng kinh doanh hiệu quả, tình hình tài chính lành mạnh phát hành và được NHNN bảo lãnh thanh toán.
Theo VAFI, loại trái phiếu này có đặc tính: Đủ điều kiện niêm yết trên sàn HoSE; Phải có tỷ suất lợi nhuận tương đối, tỷ lệ nợ xấu thấp và NHNN cần quy định tỷ lệ, khối lượng phát hành trái phiếu cho nhà đầu tư cá nhân.
Những quy định trên đưa ra để bảo đảm rằng trong mọi tình huống thì các ngân hàng thương mại có đủ khả năng thanh toán lãi và vốn gốc mua trái phiếu cho các nhà đầu tư cá nhân. Đồng thời cần có quy định cho phép NHNN bảo lãnh loại trái phiếu này khi phát hành cho nhà đầu tư cá nhân.
Cơ quan này cho rằng giải pháp này cực kỳ quan trọng bởi từ trước tới nay hệ thống ngân hàng thương mại luôn dễ dàng huy động tiền gửi ở các kỳ hạn ngắn hạn, trong khi việc huy động tiền gửi ở các kỳ dài hạn (trên 1 năm) lại khó khăn dù lãi suất huy động dài hạn cao hơn nhiều so với lãi suất tiền gửi ngắn hạn.
Do nhà đầu tư sợ rủi ro về tỉ giá, về lạm phát, về biến động kinh tế vĩ mô và về tính thanh khoản vô cùng thấp và nếu cần rút tiền trước hạn, nhà đầu tư phải chấp nhận mất gần như toàn bộ phần lãi.
Tuy nhiên, nếu các ngân hàng thương mại huy động vốn dài hạn từ việc phát hành trái phiếu dài hạn thì lãi suất huy động cũng rất cao so với huy động tiền gửi ngắn hạn. Từ trước tới nay nhà nước luôn có chủ trương bảo đảm tiền gửi của khu vực dân cư trong mọi tình huống, kể cả với các ngân hàng thua lỗ yếu kém lâm vào tình trạng giải thể phá sản.
"Vậy tại sao không bảo đảm tiền mua trái phiếu của các nhà đầu tư cá nhân khi đầu tư vào nhóm các ngân hàng được xếp hàng cực kỳ hiệu quả lành mạnh? Nếu nhà nước bảo lãnh thì VAFI tin rằng sẽ có lượng tiền khổng lồ đầu tư vào trái phiếu ngân hàng vì người dân hiểu rằng đầu tư vào trái phiếu có mức lãi suất cao hơn tiền gửi ngắn hạn, trái phiếu niêm yết có tính thanh khoản cao và lại được nhà nước bảo lãnh thanh toán”, VAFI nhấn mạnh.
