Ngày 24-11, tờ South China Morning Post đăng tải phân tích của các chuyên gia Trung Quốc về tác động của việc ứng viên Joe Biden nói có thể chọn cố vấn lâu năm làm Ngoại trưởng đối với quan hệ Mỹ-Trung bốn năm tới.
Cụ thể, ngày 23-11, ứng viên Biden cho biết sẽ đề cử ông Antony Blinken, cố vấn chính sách đối ngoại của mình để đảm nhận chức vụ Ngoại trưởng.
Ông Antony Blinken. Ảnh: REUTERS
Các nhà phân tích cho rằng việc đề cử này có thể dẫn đến sự thay đổi trong quan hệ Mỹ-Trung, vốn đã liên tục gia tăng căng thẳng dưới thời Tổng thống Donald Trump.
"Là người mà Trung Quốc có thể hợp tác"
Ông Jia Qingguo - Giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, cho biết ông Blinken có thể là quan chức cấp cao mà Trung Quốc có thể "hợp tác để ổn định quan hệ".
"Tuy nhiên, bất kỳ ai được bổ nhiệm làm ngoại trưởng tiếp theo cũng đều sẽ tốt hơn người hiện tại" - ông Jia nói, đề cập Ngoại trưởng Mike Pompeo, một người thuộc phe diều hâu chống Trung Quốc và thường bị chỉ trích trên các phương tiện truyền thông nhà nước của Bắc Kinh.
"Trung Quốc không mong đợi một ngoại trưởng thân Trung Quốc, mà chỉ mong đợi ai đó có thể giải quyết mối quan hệ Mỹ-Trung một cách lý trí và có thể phục vụ lợi ích của Mỹ. Chỉ cần là một người có óc xét đoán vì còn rất nhiều vấn đề mà Washington và Bắc Kinh có thể cùng giải quyết để đảm bảo lợi ích của cả hai" - ông nói.
Cũng theo ông, ông Blinken có khả năng sẽ đưa Washington trở lại chiến lược quốc tế thời hậu chiến bằng cách duy trì một trật tự thế giới có lợi cho Mỹ. Điều đó có nghĩa là chính sách đối với Trung Quốc thời ông Biden dễ đoán hơn dưới thời ông Trump.
Từng gặp quan chức cấp cao Trung Quốc
Ông Lu Xiang, một chuyên gia về các vấn đề Mỹ thuộc Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho biết nếu ông Blinken trở thành ngoại trưởng, đây sẽ là động thái tích cực đối với Bắc Kinh.
"Với kinh nghiệm của mình, ông Biden có thể sẽ đưa ra một số quyết định quan trọng về chính sách đối ngoại, còn ông Blinken không thuộc tuýp người quá thu hút quần chúng hay quá khiêu khích, nhưng là một người thực dụng. Nếu ông ấy được chọn, cá nhân tôi thấy đây là một tin tốt" - ông nói.
Ông Blinken, 58 tuổi, là cố vấn lâu năm của ứng viên Biden, bao gồm cả với tư cách là trợ lý hàng đầu trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và là cố vấn an ninh quốc gia từ năm 2009 đến 2013, khi ông Biden là phó tổng thống.
Với tư cách là thứ trưởng ngoại giao của Tổng thống Barack Obama từ năm 2015 đến năm 2017, ông Blinken đã gặp gỡ các nhà ngoại giao hàng đầu của Bắc Kinh bao gồm ông Dương Khiết Trì - hiện là ủy viên Bộ Chính trị, nhà ngoại giao hàng đầu của đảng Cộng sản Trung Quốc và Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị.
Đồng thời có quan hệ tốt với Đài Loan
Tuy nhiên, trước đó, ông cũng thừa nhận lưỡng đảng coi Trung Quốc là một thách thức lớn và cam kết cùng các đồng minh của Mỹ đối phó Bắc Kinh trên các lĩnh vực như thương mại.
Năm 2015, ông gặp lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn tại trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ, khi bà đang là ứng viên chạy đua vào chức vụ hiện tại. Trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan đang ấm lên, bà Tiêu Mỹ Cầm, đại diện Đài Loan ở Washington, đã nói chuyện với ông Blinken qua điện thoại vào tuần trước và chúc mừng ông Biden giành chiến thắng trong cuộc bầu cử.
Vẫn phải chờ xem
Giống như những người khác trong nhóm chính sách đối ngoại của ông Biden, ông Blinken có nhiều kinh nghiệm ở Trung Đông hơn là quan hệ Mỹ-Trung, theo ông Lu.
Ông Blinken đã đóng góp rất nhiều vào các cuộc đàm phán hạt nhân Iran thông qua các cuộc thảo luận mở và ngoại giao cửa sau - ông Lu nói, đề cập thỏa thuận của chính quyền Obama đã ký với với Iran vào năm 2015 mà ông Trump đã rút khỏi năm 2018.
"Vẫn cần phải chờ xem liệu kinh nghiệm đó có hữu ích cho mối quan hệ Mỹ-Trung hay không" - ông Lu nói.
