(PLO) - Theo quy định hiện hành, trưởng và phó công an xã có thể chỉ cần học xong chương trình phổ thông (có bằng, hoặc giấy chứng nhận cũng được), công an viên thì chỉ cần tốt nghiệp THCS. Thậm chí, với miền núi, vùng sâu còn hạ tiêu chuẩn, chấp nhận cả đầu vào là “học xong chương trình tiểu học”.
Thảo luận về dự thảo Luật Tổ chức điều tra hình sự sáng nay, 19-6, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga tập trung mổ xẻ nội dung mới về công an xã.
Khác với Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự hiện hành, dự luật mới bổ sung thêm quy định về công an xã, theo đó lực lượng này có quyền lấy lời khai, khám người, vẽ hồ sơ hiện trường, thu giữ, tạm giữ, bảo quản đồ vật, tài liệu liên quan. Bản chất những hoạt động này, theo bà Nga là hoạt động điều tra ban đầu của cơ quan điều tra. Thậm chí, với nội dung công việc liên quan đến tiếp nhận tố giác, tin báo tội phạm thì thẩm quyền trao cho công an xã còn vượt ra khỏi khuôn khổ Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành.
Quy định hiện hành...
Những quyền năng này thực tế không mới, mà đang được quy định trong Pháp lệnh Công an xã và Thông tư 28 của Bộ Công an. Để thực hiện các thẩm quyền ấy, công an xã được sử dụng súng trường, tiểu liên, cùng công cụ hỗ trợ như bình xịt hơi cay, roi điện, dùi cui điện...
Một vụ công an xã bị tố đánh chết người.
Theo bà Nga, việc thực hiện các hoạt động điều tra ban đầu đó thực chất là sẽ hạn chế quyền con người, quyền công dân của những người bị tạm giữ, khám xét. Chưa kể, những bước điều tra ban đầu đó nếu không được thực hiện chuẩn xác, chuyên nghiệp thì sẽ làm mất dấu vết hiện trường, mất vật chứng, giảm giá trị của lời khai ban đầu... Những sai lệch này sẽ khó có thể khắc phục được, dẫn tới gây khó khăn cho quá trình điều tra của cơ quan chuyên trách sau này. Vụ án Lê Bá Mai là một ví dụ điển hình về sai lầm khi trao cho công an xã quyền làm những việc có tính chất điều tra ban đầu như thế.
Về trình độ học vấn của công an xã, theo quy định hiện hành, trưởng và phó công an xã có thể chỉ cần học xong chương trình phổ thông (có bằng, hoặc giấy chứng nhận cũng được), công an viên thì chỉ cần tốt nghiệp THCS. Thậm chí, với miền núi, vùng sâu còn hạ tiêu chuẩn, chấp nhận cả đầu vào là “học xong chương trình tiểu học”.
Pháp luật hiện hành quy định như vậy vì chấp nhận thực tế rằng công an xã có vai trò quan trọng trong bảo vệ trật tự trị an. Và thực tế, với đầu vào thấp như vậy, Bộ Công an đã phải rất chú trọng đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ thêm cho lực lượng vũ trang bán chuyên trách này.
Đề nghị tạm dừng thực hiện một phần Pháp lệnh Công an xã
“Công an xã trong quá trình thực hiện những nhiệm vụ liên quan đến tố tụng hình sự cũng đã xảy ra nhiều sai phạm, ảnh hưởng đến quyền con người, quyền công dân, đến uy tín của Nhà nước. Tôi xin phép không nêu ví dụ cụ thể vì chỉ cần sau ít phút tra cứu thông tin trên mạng internet chính thống sẽ có kết quả hàng chục vụ sai phạm liên quan đến trách nhiệm của công an xã đã được báo chí đưa tin rộng rãi, trong đó có những vụ đánh chết người dân, gây thương tích nghiêm trọng, làm sai lệch hồ sơ vụ án...”, bà Nga nói.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH nhấn mạnh nguyên nhân của những sai phạm đó là pháp luật đã giao cho công an xã những thẩm quyền vượt quá năng lực, trình độ của họ. “Chúng ta phải nhìn thẳng vào một sự thật: với người có trình độ học vấn thấp, đến mức chấp nhận cả trình độ tiểu học, ít được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ, làm việc bán chuyên trách, luôn luôn chịu áp lực phải hoàn thành nhiệm vụ mà lại được giao thẩm quyền quá lớn cùng với những công cụ, phương tiện có thể gây nguy hiểm cao độ thì việc lạm quyền, vi phạm là khó tránh khỏi”.
Công an viên Nguyễn Văn Phương (Bắc Giang) đã bị đình chỉ công tác về hành vigiật điện thoại, tát chủ phương tiện. Ảnh: dantri
Quay trở lại với chương trình xây dựng luật của QH, bà Nga cho biết khi ban hành Luật Công an nhân dân, QH đã yêu cầu các vấn đề về nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức, hoạt động cũng như chế độ chính sách đối với công an xã phải “do luật định”. Pháp lệnh Công an xã hiện hành dự kiến sẽ được sửa đổi, bổ sung và nâng lên thành luật, nhưng phải tới QH khóa sau mới trình, xin ý kiến. Như vậy, các vấn đề về thẩm quyền của công an xã đang còn bỏ ngỏ, chưa được bàn tính thấu đáo. Với dự luật này, ban soạn thảo lại chưa có dòng nào đánh giá tác động với nội dung liên quan đến công an xã.
Từ các phân tích trên, với tinh thần Hiến pháp mới là mọi vấn đề hạn chế quyền con người, quyền cơ bản của công dân phải được quy định bằng luật, bà Nga đề nghị QH cho dừng việc thực hiện những nội dung có liên quan trong Pháp lệnh Công an xã để ngăn chặn những sai phạm thực tiễn đã xảy ra và vẫn còn nguy cơ cao. Với dự thảo Luật Tổ chức điều tra hình sự, cần rút bỏ phần quy định những thẩm quyền mang tính chất điều tra ban đầu cho công an xã.
Trong trường hợp thấy cần giữ và giao thêm các nhiệm vụ quan trọng cho công an xã mà có khả năng hạn chế quyền con người thì phải nâng tiêu chuẩn tuyển chọn đầu vào. Đồng thời phải chuyển lực lượng này từ bán chuyên trách thành công an chính quy, mà mô hình đồn công an khu vực mà Hà Nội đang triển khai là một kinh nghiệm đáng tham khảo. Với trên 10.000 đơn vị cấp xã, công việc này sẽ đòi hỏi bổ sung một lượng biên chế và ngân sách không nhỏ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Suốt 36 năm phát triển, báo Pháp Luật TP.HCM khẳng định vai trò cầu nối giữa chính quyền và người dân, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, bảo vệ quyền lợi cộng đồng và thúc đẩy đồng thuận xã hội.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Công ty Luật TNHH TNJ là hãng luật được các chuyên gia và khách hàng đánh giá cao trong hoạt động tư vấn thường xuyên và tố tụng tại Tòa án, tố tụng tại Trọng tài thương mại.
(PLO)- Những năm tháng là thành viên của đại gia đình Pháp Luật TP.HCM đã để lại những kỷ niệm khó quên trong lòng các phóng viên, biên tập viên, người lao động.
(PLO)- Thay vì chuyển ngay cho chủ công ty, hai nhân viên của phòng khám nha khoa giữ 37,5 triệu đồng tiền làm răng của khách hàng; từ đó cả hai bị xử tội tham ô tài sản với mức án khá nặng.
(PLO)- Từ vệt bài của cố nhà báo Nguyễn Bảo Trâm trên Pháp Luật TP.HCM, một điều luật đã ra đời, tạo cơ chế đặc biệt cho thủ tục “phá án” trong Bộ luật Tố tụng hình sự.
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Điều quý giá nhất của một tờ báo không chỉ ở tên gọi, mà nằm ở tinh thần mà tờ báo ấy đã tạo dựng. Tên báo có thể khép lại nhưng ngọn lửa pháp lý mà báo Pháp Luật TP.HCM đã góp phần thắp lên sẽ không tắt.
(PLO)- Suốt 36 năm hình thành và phát triển, báo Pháp Luật TP.HCM để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong đời sống pháp lý, nhận được sự ghi nhận, trân trọng từ những người làm công tác pháp luật, tư pháp.
(PLO)- Dù có hơn 21.000 luật sư, thị trường nhân lực pháp lý Việt Nam vẫn đối mặt với thách thức lớn về năng lực khi Trung tâm Tài chính Quốc tế vận hành.
(PLO)- Thông tin trên được Viện trưởng VKSND TP Cần Thơ chia sẻ khi báo cáo tại Kỳ họp HĐND TP về nhiệm vụ mới của ngành khi thực hiện Nghị quyết 205 của Quốc hội và Chỉ thị 06 của Bộ Chính trị.
(PLO)- Các chuyên gia đều cho rằng cần quy định rõ thế nào là “gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội” để tránh việc tùy nghi trong xử lý hình sự về tội gây rối trật tự công cộng...
(PLO)- Hình mẫu nhân lực mà các Trung tâm tài chính quốc tế thực sự cần là những người không chỉ biết tuân thủ luật pháp mà còn biết cách làm cho luật pháp trở nên tốt đẹp và khả thi hơn.
(PLO)- HĐXX nhận định người mua nhà thế chấp nhà khi chưa trả đủ tiền cho chủ nhà, chủ nhà vẫn đang quản lý nhà; bà cũng đã cam kết không sang nhượng, cầm cố, thế chấp... nên ngân hàng không phải người thứ ba ngay tình.
(PLO)- Theo quy định mới, có năm hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Ngoài ra, cơ quan Nhà nước phải họp báo định kỳ ít nhất ba tháng/lần.
