Hôm 11-4, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải đã tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm hoạt động giao lưu thể thao hiếm có giữa Mỹ và Trung Quốc (1971 - 2021), còn gọi là "ngoại giao bóng bàn", qua đó kêu gọi hai nước làm sống lại tinh thần hợp tác năm xưa, theo tờ South China Morning Post.
Hai vận động viên bóng bàn Trung Quốc và Mỹ trong trận giao hữu vào năm 1971. Ảnh: XINHUA
“Hai bên nên kế thừa và phát huy tinh thần ngoại giao bóng bàn, bao gồm tôn trọng lẫn nhau và tìm kiếm điểm đồng điệu trong khi vẫn bảo lưu những quan điểm khác biệt” - Đại sứ Thôi cho biết.
Ông Thôi ca ngợi sự thành công của “ngoại giao bóng bàn” khi mô tả “những quả bóng nhỏ đã dịch chuyển những quả bóng lớn trên hành tinh”, giúp khôi phục quan hệ Mỹ - Trung, định hình lại trật tự thế giới.
Nhà ngoại giao Trung Quốc cũng chỉ trích những quan chức Mỹ là những người “ám ảnh bởi những thành kiến ý thức hệ và tư duy tổng bằng không”. Chính điều này đã ngăn cản việc trao đổi văn hóa giữa hai nước.
“Ngoại giao bóng bàn” bắt nguồn từ sự kiện năm 1971, tại một giải vô địch bóng bàn thế giới diễn ra ở Nhật, Bắc Kinh đã bất ngờ khi mời đội tuyển bóng bàn Mỹ sang Trung Quốc thi đấu giao hữu.
Cần lưu ý rằng vào thời điểm này, Mỹ và Trung Quốc không có bất kỳ mối quan hệ kinh tế và ngoại giao nào kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949. Trong hai thập niên tiếp theo, Mỹ và Trung Quốc vẫn coi nhau là kẻ thù “không đội trời chung”.
Lời mời trên từ phía Bắc Kinh diễn ra trong thời điểm bất ngờ khi Mỹ đang gặp những khó khăn về mặt đối nội và hiện đang sa lầy trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Trong khi đó, Trung Quốc đang có mâu thuẫn sâu sắc với Liên Xô, đỉnh điểm là cuộc xung đột biên giới năm 1969. Do đó, cả hai nước Mỹ và Trung Quốc đều nhận thấy sự cần thiết trong việc bình thường hóa quan hệ.
Kết quả, vào ngày 10-4-1971, các thành viên của đội tuyển Mỹ đã đến Bắc Kinh và thi đấu giao lưu với các tay vợt Trung Quốc. Sự kiện này đã báo hiệu sự khởi đầu của tiến trình bình thường hóa quan hệ Mỹ - Trung, mở đường cho chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Mỹ Richard Nixon đến Trung Quốc vào cuối tháng 1-1972.
