Hãng tin AFP đưa tin Mỹ ngày 7-4 đã cảnh báo Trung Quốc liên quan những động thái ngày càng mang tính gây hấn của nước này đối với Philippines và Đài Loan, đồng thời nhắc nhở Bắc Kinh về nghĩa vụ của Washington đối với các đối tác.
Trao đổi với các phóng viên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price hôm 7-4 cho biết: "Một cuộc tấn công vũ trang chống lại các lực lượng vũ trang, tàu hoặc máy bay của Philippines tại khu vực Thái Bình Dương, kể cả ở Biển Đông, sẽ kích hoạt các nghĩa vụ của chúng tôi theo Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ Mỹ-Philippines”.
Mỹ tuyên bố 'rắn' với Trung Quốc về Philippines, Đài Loan. Ảnh: AP
"Chúng tôi chia sẻ mối quan ngại với đồng minh Philippines liên quan việc lực lượng dân quân biển của Trung Quốc tiếp tục tập trung gần đá Ba Đầu (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam)" – ông Price nói.
Hơn 200 tàu thuyền của Trung Quốc, được cho là do lực lượng dân biển điều khiển, lần đầu tiên được phát hiện neo đậu trái phép tại khu vực đá Ba Đầu vào ngày 7-3.
Tuy nhiên, các tàu Trung Quốc đến nay vẫn chưa thực sự rời khỏi khu vực, ngày 31-3 đã tản ra các khu vực khác tại Biển Đông. Phía Philippines cho biết hiện còn hơn 40 tàu Trung Quốc hiện diện trái phép tại khu vực.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana ngày 4-4 chỉ trích Trung Quốc đang âm mưu “chiếm thêm nhiều khu vực khác ở Biển Đông”.
Báo Inquirer đưa tin Philippines đang đệ trình một công hàm ngoại giao thứ hai nhằm phản đối Trung Quốc liên quan sự hiện diện liên tục của các tàu nước này tại khu vực đá Ba Đầu, đúng với cảnh báo trước đó rằng Manila sẽ đệ trình các công hàm ngoại giao mỗi ngày nếu Bắc Kinh không rút các tàu ra khỏi khu vực.
Theo AFP, tình hình căng thẳng tại eo biển Đài Loan vẫn tiếp tục gia tăng khi phía Đài Loan cho biết có tổng cộng 15 máy bay Trung Quốc ngày 7-4 đã xâm nhập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) của hòn đảo này.
Phản ứng trước động thái trên, ông Ngô Chiêu Tiếp (Joseph Wu) - người đứng đầu Cơ quan đối ngoại Đài Loan - hôm 7-4 tuyên bố: “Chúng tôi chắc chắn sẵn sàng tự vệ và sẽ chiến đấu nếu chúng tôi cần phải chiến đấu”.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price hôm 7-4 bày tỏ “quan ngại” về động thái của Trung Quốc, nói rằng: “Tất nhiên chúng tôi đã hết sức lưu ý về phương thức và nỗ lực đe dọa của Trung Quốc đang diễn ra trong khu vực, bao gồm bối cảnh của Đài Loan”.
Ông Price nhấn mạnh: “Để thúc đẩy chính sách lâu đời của Mỹ, như được phản ánh trong Đạo luật Quan hệ Đài Loan, Mỹ sẽ duy trì khả năng chống lại bất kỳ lực lượng nào hoặc các hình thức cưỡng ép khác có thể đe dọa an ninh hoặc hệ thống xã hội hoặc kinh tế của người dân tại Đài Loan”.
Cùng ngày, Hải quân Mỹ hôm 7-4 đã điều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS John S. McCain (DDG 56) đi qua eo biển Đài Loan, đánh dấu lần thứ tư hải quân Mỹ điều tàu chiến qua khu vực này kể từ khi Tổng thống Joe Biden nhậm chức.
"Việc di chuyển qua eo biển Đài Loan thể hiện cam kết của Mỹ đối với một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hoạt động hàng không, hàng hải và hoạt động ở bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép” - thông báo nêu rõ.
