Tờ South China Morning Post ngày 5-12 dẫn lời Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải (Cui Tiankai) cho biết Trung Quốc có thể xem xét mở lại lãnh sự quán Mỹ và cho phép các nhà báo Mỹ trở lại nếu Washington sẵn sàng làm điều tương tự.
Tuy nhiên, ông Thôi cho biết mọi thứ còn phụ thuộc vào việc liệu Tổng thống đắc cử Joe Biden có ý định kiềm chế Trung Quốc hay không.
Phát biểu trong buổi tọa đàm ngày 4-12 của Viện Nghiên cứu Mỹ - Trung, ông Thôi cho biết: “Chúng tôi đã không khởi xướng việc đóng cửa lãnh sự quán, không phải là bên đầu tiên yêu cầu các nhà báo nước ngoài rời khỏi đất nước mình. Chúng tôi làm tất cả những điều này để đáp trả những hành động của Mỹ”.
“Vì vậy, nếu chính phủ Mỹ sẵn sàng đảo ngược tiến trình, chúng tôi sẵn sàng xem xét điều đó” - ông Thôi nói thêm.
Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải. Ảnh: REUTERS
Trước đó, Trung Quốc hồi tháng 7 đã ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Thành Đô và cáo buộc nhân viên ngoại giao Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ nước này.
Động thái của Trung Quốc xảy ra sau khi Mỹ buộc lãnh sự quán Trung Quốc tại thành phố Houston, bang Texas phải đóng cửa vì cáo buộc gián điệp. Việc đóng cửa cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài được coi là hành động leo thang căng thẳng giữa các nước.
Ông Thôi, đảm nhận vị trí đại sứ từ năm 2013, nhận định Mỹ và Trung Quốc “có lợi khi hợp tác và thua thiệt khi đối đầu”, đồng thời nhấn mạnh “hợp tác là sự lựa chọn đúng đắn duy nhất cho cả hai nước”.
Khi được hỏi về khả năng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ông Biden sẽ gặp nhau, ông Thôi nói “có thể còn quá sớm để nói về lịch trình cho các lãnh đạo của chúng ta vào năm tới vì đại dịch COVID-19” .
Theo ông Thôi, bản chất chính sách của Mỹ là “vấn đề mấu chốt” đối với Trung Quốc trong mọi trường hợp, South China Morning Post cho biết.
“Nếu đó là một chính sách ngăn chặn hoặc hình thành cái gọi là mặt trận thống nhất chống lại Trung Quốc, thì dù là đơn phương hay đa phương, sự khác biệt chỉ là bạn đang tự đào bẫy hoặc cùng bạn bè đào bẫy. Không có gì khác biệt thật sự” - ông Thôi nói, đồng thời nhận định mối quan hệ của Mỹ với một số đồng minh sẽ “không thể quay lại như trước”.
Ông Thôi cũng hy vọng các thành viên sắp tới của chính quyền ông Biden sẽ hiểu rõ về Trung Quốc.
“Điều gây ra sự thiếu hiểu biết này là quyết tâm không muốn thấu hiểu. Thành thật mà nói, một số đồng nghiệp người Mỹ của tôi vẫn chưa sẵn sàng có thái độ tôn trọng thực sự lẫn nhau. Nếu không làm được vậy, bạn sẽ không bao giờ có thể thấu hiểu nhau” - ông Thôi nói.
South China Morning Post dẫn một bài báo trên trang China-US Focus của Quỹ giao lưu Mỹ - Trung Quốc, trong đó cựu Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Hà Á Phi (He Yafei) cho rằng hai nước nên nắm bắt cơ hội nối lại đối thoại và xoa dịu căng thẳng.
“Khi mọi thứ đang diễn ra, còn quá sớm để bắt đầu lại đối thoại chiến lược” - ông Hà nói.
“Tuy nhiên, hai bên đều có thể tham gia và đối thoại trong các lĩnh vực liên quan và thực hiện các biện pháp để xây dựng lại niềm tin song song với tiến trình nhậm chức của ông Biden” - ông Hà nhận định, đồng thời đề cập các biện pháp kiểm soát và giảm thiểu tác động của đại dịch COVID-19, quan hệ kinh tế và thương mại, hợp tác tài chính, an ninh mạng và kiểm soát khủng hoảng quân sự.
