Tôi nghe nói người phạm tội đang chấp hành hình phạt tù có thể được đặc xá hoặc được tha tù khi chưa chấp hành xong hình phạt. Vậy xin hỏi đặc xá và tha tù trước thời hạn có điều kiện áp dụng ra sao, hai hình thức này có khác nhau không?
Huỳnh Ngọc Hân (hanhuynh…@gmail.com)
Luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn Luật sư TP.HCM, trả lời: Đặc xá và tha tù trước thời hạn có điều kiện là các biện pháp thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội. Tuy nhiên, giữa chúng có sự khác nhau về thẩm quyền quyết định, đối tượng và hậu quả pháp lý.
Về khái niệm
Theo khoản 1 Điều 3 Luật Đặc xá 2018, đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt.
Còn theo Điều 66 và Điều 106 BLHS, người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
- Phạm tội lần đầu.
- Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt.
- Đã chấp hành được 1/2 thời hạn phạt tù. Trong trường hợp người dưới 18 tuổi đang chấp hành án phạt tù thì cần chấp hành được 1/3 thời hạn phạt tù.
- Có nơi cư trú rõ ràng.
Về hậu quả pháp lý
Người được đặc xá không phải chấp hành hình phạt tù còn lại. Họ chỉ phải tiếp tục chấp hành các hình phạt bổ sung theo bản án của tòa án (nếu có). Người được đại xá vẫn là người có án tích và việc xóa án tích đối với họ thực hiện theo quy định của BLHS.
Người được tha tù trước thời hạn có điều kiện là người chưa chấp hành xong hình phạt tù. Họ được thay đổi từ chấp hành án phạt tù tại các cơ sở giam giữ sang hình thức giao cho cơ quan thi hành án hình sự công an cấp huyện, cấp quân khu, chính quyền xã, phường, thị trấn giám sát, giáo dục cho đến khi hết thời hạn chấp hành thời gian thử thách, họ sẽ được cấp giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù.
