Tiến độ đóng tàu sân bay thứ ba của Trung Quốc vẫn tiếp diễn trong suốt năm 2021 và con tàu - thường được gọi là Type 003 - có thể hạ thủy trong những tháng tới, Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS - Mỹ) ngày 9-11 nhận định.
CSIS dẫn hình ảnh vệ tinh chụp nhà máy đóng tàu Giang Nam vào ngày 23-10 cho thấy việc lắp đặt các bộ phận chính bên ngoài của tàu sân bay sắp hoàn thành.
Hình ảnh vệ tinh chụp ngày 23-10 cho thấy quá trình đóng tàu sân bay Type 003 tại nhà máy đóng tàu Giang Nam. Ảnh: CSIS/MAXAR
Theo CSIS, những tuần qua đã chứng kiến sự thay đổi đáng kể về hình dáng bên ngoài của tàu Type 003.
Khoảng từ ngày 18-9 đến ngày 23-10, hai lỗ hở lớn trên boong tàu đã được lấp kín. Phía Trung Quốc đưa các bộ phận lớn, chẳng hạn động cơ và bộ nguồn, vào bên trong thân tàu qua hai lỗ hở này.
Động thái trên cho thấy quá trình lắp đặt ban đầu đối với các thành phần chính bên trong con tàu đã được hoàn thành.
CSIS nhận định các thành phần chính khác của tàu sân bay cũng sắp hoàn thành, bao gồm các hệ thống phóng máy bay (catapult).
Theo hình ảnh vệ tinh, một trong những hệ thống phóng ở mũi tàu vẫn được che phủ, cho thấy hệ thống vẫn đang được lắp đặt và thử nghiệm.
Trong khi đó, hệ thống phóng thứ hai vẫn chưa được che phủ, song sẽ được tiến hành một khi quá trình lắp đặt và thử nghiệm bắt đầu. Công việc cũng đang được tiến hành đối với hệ thống phóng thứ ba ở mạn trái của con tàu.
Theo CSIS, việc trang bị hệ thống phóng trên Type 003 là một bước tiến của hải quân Trung Quốc. Hai tàu sân bay hiện trong biên chế của Trung Quốc – tàu Liêu Ninh và tàu Sơn Đông – được trang bị hệ thống phóng máy bay hoạt động bằng hơi nước theo kiểu nhảy cầu (ski-jump).
Trong khi đó, hệ thống phóng máy bay CATOBAR – tức là cất cánh bằng máy phóng nhưng hạ cánh bằng dây hãm - của tàu Type 003 sẽ cho phép hải quân Trung Quốc phóng các máy bay cánh cố định có trọng tải nặng hơn và sử dụng nhiều nhiên liệu hơn, cũng như các máy bay lớn có tỉ lệ lực đẩy trên trọng lượng thấp.
Hầu hết các hệ thống CATOBAR đều được dẫn động bằng hơi nước, song có thông tin cho rằng Trung Quốc đã phát triển một hệ thống phóng điện từ tương tự hệ thống được phát triển cho lớp tàu sân bay Gerald R. Ford mới của Hải quân Mỹ.
Tuy tàu sân bay Type 003 đã có những bước tiến, song vẫn có một số dấu hiệu cần lưu ý trước khi tàu sân bay hạ thủy tại sông Dương Tử. Đáng chú ý, hai thang máy bên phải của tàu - được dùng để vận chuyển máy bay giữa khoang chứa máy bay bên trong tàu và sàn đáp - vẫn chưa được lắp đặt.
Dựa trên thông tin có sẵn và tiến trình quan sát tại nhà máy đóng tàu Giang Nam, CSIS dự đoán tàu Type 003 sẽ hạ thủy trong khoảng từ ba đến sáu tháng tới.
Tuy nhiên, những thách thức kỹ thuật khi đóng một tàu sân bay hiện đại có thể kéo dài thời gian này. Ngay cả sau khi hạ thủy, vẫn còn nhiều năm nữa Type 003 mới được đưa vào biên chế của hải quân và đạt được khả năng hoạt động ban đầu.
Trước đó, Bộ Quốc phòng Mỹ dự báo rằng tàu sân bay Type 003 sẽ đi vào hoạt động vào năm 2023, song đánh giá mới nhất cho thấy còn tàu sẽ đi vào hoạt động vào năm 2024.
