Tháng 9-2010 vừa qua, tàu hải quân Trung Quốc đã cứu đưa chín ngư dân Lý Sơn về đó, có báo nói là đưa về đảo Trụ Cầu, có báo nói đưa về đảo Phú Lâm và sau cùng được biết chín ngư dân này được đưa từ đảo Phú Lâm ra khơi trao trả cho phía Việt Nam vào tháng 10-2010. Vậy sự thật chín ngư dân ấy được tàu Trung Quốc đưa về đảo nào, Trụ Cầu hay Phú Lâm?
ANH PHÓ trả lời: Bạn Ngọc Vân và Quốc Dũng thân mến,
Quần đảo Hoàng Sa (Paracel islands) là một trong những quần đảo quan trọng của Việt Nam, nằm giữa biển Đông, nay thuộc phạm vi hành chính của huyện đảo Hoàng Sa, thành phố Đà Nẵng (ở vị trí giữa kinh tuyến khoảng 111o đến 113o Đông và từ 17o05’ xuống 15o45’ vĩ tuyến Bắc). Quần đảo gồm có nhiều đảo, đá, bãi, cồn nằm rải rác, chiếm diện tích khoảng 15.000 km2. Quần đảo Hoàng Sa có khoảng 30 đảo, đá, bãi, cồn, hòn, trong số đó có 23 khu vực (trong đó có chừng 10 đảo) đã được đặt tên cụ thể. Do vị trí phân tán, nên quần đảo được chia ra làm hai nhóm: Nhóm Lưỡi Liềm, còn gọi là nhóm Nguyệt Thiềm (tên tiếng Anh là Crescent group) ở về phía tây nam nghĩa là ở về phía gần lãnh thổ đất liền Việt Nam và nhóm An Vĩnh (tên tiếng Anh là Amphitrite group) ở phía đông bắc. Có người lại tách chia nhóm đảo Linh Côn riêng ra, thay vì nhập chung vào nhóm đảo An Vĩnh như nói trên. Nhóm Linh Côn nằm về phía cực đông của quần đảo, ở kinh độ 112o45’ gồm đảo Linh Côn và các mỏm san hô nhấp nhô trên mặt biển.
Tên gọi cụ thể các đảo như sau: Nhóm Lưỡi Liềm có các đảo chính là: Hoàng Sa (Pattle island), Hữu Nhật (Robert island), đảo Cam Tuyền còn gọi là đảo Đá Lồi hay bãi Khám Phá (Discovery reef), Duy Mộng (Drummond island), Quang Hòa (Duncan island), Quang Ảnh (Money island)… và các vị trí cát, đá được đặt tên như Hải Sâm (Antelope), Chim Yến (Vuladdore), Bạch Quy (Passu Keah)… Nhóm An Vĩnh gồm các đảo lớn và cao như: Phú Lâm (Woody island), Linh Côn (Lincoln island), đảo Cây (Tree island), đảo Bắc (North island), đảo Trung (Middle island), đảo Nam (South island), đảo Hòn Đá (Rocky island), đảo Cát Tây (West sand)…
Vì có quá nhiều đảo, đá, cồn, bãi nằm rải rác, lúc nổi lúc chìm theo mực nước thủy triều lên xuống nên số lượng đảo tùy theo cách tính đếm của mỗi người mà có số đảo khác nhau. Có tài liệu ghi tới 120, 130 đảo…
Đảo Phú Lâm là đảo lớn nhất nằm ở tọa độ 16o50’ vĩ Bắc và 112o19’ kinh Đông. Đây cũng là đảo quan trọng nhất của nhóm đảo An Vĩnh và quần đảo Hoàng Sa với hình thể dài hơn 1,7 km, ngang 1,2 km, diện tích chừng hơn 2 km2. Vì đảo này có nước ngọt, nhiều cây cối tươi tốt um tùm, chim biển sinh sống lâu ngày tạo nên lớp phân chim (phốt phát) dày… nên đảo được đặt tên là Phú Lâm (Woody). Đảo Phú Lâm hiện được coi như “thủ phủ” của cả khu vực biển Đông về kinh tế cũng như an ninh, quốc phòng.
Ngư dân Việt Nam còn gọi đảo Phú Lâm là đảo Trụ Cầu.
Thân mến chào bạn.
(Nguyệt san Pháp Luật TP.HCM tháng 11-2010)
