Chuyên gia bàn về tốc độ sản xuất tên lửa của Iran

Cục diện xung đột Israel-Iran có thể xoay quanh một con số tưởng chừng đơn giản: số lượng tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) mà Iran sở hữu để đối đầu các đòn không kích dữ dội từ phía Israel, theo đài CNN.

Kho tên lửa của Iran còn bao nhiêu?

Các quan chức quốc phòng phương Tây không có con số thống nhất về quy mô kho tên lửa của Iran mà chỉ có thể ước đoán. Hồi năm 2023, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - Tướng Kenneth McKenzie từng nói rằng Iran sở hữu hơn 3.000 tên lửa các loại.

Ông Behnam Ben Taleblu - chuyên gia cấp cao tại tổ chức Quỹ Bảo vệ Dân chủ (Mỹ) - ước tính khoảng 1.000 đến 2.000 trong số đó là tên lửa tầm trung có khả năng vươn tới Israel (cách khoảng 1.400 km). Ông Ben Taleblu gọi đó là “ước tính sơ bộ nhất có thể”.

Theo dữ liệu từ quân đội Israel và giới phân tích, trong vòng 14 tháng qua, Iran đã phóng khoảng 700 tên lửa MRBM vào lãnh thổ Israel. Dữ liệu từ phía Israel cho biết Iran đã phóng 120 tên lửa MRBM trong cuộc tấn công ngày 13-4-2024, thêm 200 quả vào ngày 1-10-2024 và gần 380 quả trong 5 ngày gần đây.

Dựa trên những ước tính sơ bộ, số tên lửa tầm trung của Tehran hiện còn dao động từ 300 đến 1.300 quả.

Ông Ben Taleblu ước tính Iran có thể vẫn còn khoảng 1.300 quả MRBM. Tuy nhiên, một số đánh giá khác bi quan hơn. Tiến sĩ Eyal Pinko - cựu sĩ quan tình báo hải quân Israel - ước tính Iran hiện chỉ còn khoảng 700-800 quả, sau khi bị tổn thất cả từ việc sử dụng lẫn bị các đòn không kích của Tel Aviv phá huỷ.

Giữa hai con số này là khoảng cách lớn, cho thấy sự thiếu vắng số liệu chính xác và cũng phản ánh phần nào sự mờ mịt trong phán đoán về khả năng phản kích thực sự của Iran.

Ngoài ra, trong 5 ngày qua, không quân Israel liên tục oanh kích các địa điểm quân sự trên khắp lãnh thổ Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel tuyên bố đã phá hủy ít nhất 1/3 số bệ phóng mặt đất - hệ thống thiết yếu để triển khai MRBM.

Các nhà quan sát nhận thấy tần suất đáp trả của Iran trong 3 ngày đầu xung đột có dấu hiệu giảm dần và họ đoán rằng lý do có thể Iran bị hao hụt tên lửa và năng lực phóng tên lửa.

Câu hỏi về chiến lược răn đe của Iran

Với khoảng 700 quả đã sử dụng, câu hỏi được đặt ra là liệu Tehran có đang đánh đổi năng lực răn đe chiến lược lấy những đòn tấn công mang tính biểu tượng?

Nhiều nhà quan sát cho rằng việc Tehran chọn tung ra một phần đáng kể kho vũ khí chiến lược trong thời điểm chiến tranh, thay vì giữ lại làm công cụ răn đe, là một bước đi mang tính đánh đổi cao và có thể gây ra hệ lụy dài hạn.

Theo chuyên gia Ben Taleblu, việc phải tiêu hao các tên lửa chiến lược trong bối cảnh chiến sự kéo dài thay vì sử dụng như công cụ răn đe có thể khiến Iran rơi vào một thế kẹt mới: mất dần đòn bẩy chiến lược, trong khi vẫn chưa thể buộc Israel ngừng chiến

Tốc độ sản xuất tên lửa của Iran không thể xem nhẹ

Dù có thể không nổi bật trong chiến tranh quy ước nhưng Iran giỏi ứng phó khủng hoảng, chuyên gia Ben Taleblu nhận định. Theo vị chuyên gia, Iran sẽ không muốn để kho tên lửa MRBM của mình tụt xuống “dưới bốn chữ số”.

“Đối với nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, số lượng cũng mang trong mình chất lượng riêng” - ông Taleblu nhận định.

Theo Đô đốc Tony Radakin - Tổng Tham mưu trưởng quân đội Anh, chỉ riêng trong đợt không kích ngày 26-10-2024, 100 máy bay Israel đã phóng tên lửa từ xa, “gần như vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống phòng không Iran” và “phá hủy khả năng sản xuất tên lửa đạn đạo trong vòng một năm”.

Tuy nhiên Tiến sĩ Eyal Pinko - cựu sĩ quan tình báo hải quân Israel - thì tỏ ra thận trọng hơn khi cảnh báo rằng nếu Iran nhận được hỗ trợ từ bên ngoài, năng lực sản xuất có thể từng bước được phục hồi.

Ngay cả giới lãnh đạo Israel không ngừng cảnh báo về khả năng phục hồi sản xuất tên lửa của Iran. Thủ tướng Israel - ông Benjamin Netanyahu từng khẳng định Iran đã đẩy tốc độ sản xuất lên mức 300 quả tên lửa/tháng, tương đương 20.000 quả trong vòng 6 năm nếu duy trì.