Thay mặt tổ chức Wikimedia Foundation, Hiệp hội Đặc quyền Dân sự Mỹ (ACLU) đã trình đơn kiện lên tòa án tối cao nhằm tố cáo hành động giám sát đường truyền Internet của NSA vi phạm hiến pháp Mỹ.
Cụ thể, nguyên đơn cáo buộc cơ quan an ninh và chính phủ đã không đảm bảo quyền tự do ngôn luận và lập hội, cũng như quyền được bảo vệ khỏi những vụ truy tìm và bắt giữ không rõ lí do của các tổ chức, cá nhân.
NSA từ trước đã nổi tiếng vì những chương trình “ngược dòng”, chủ yếu là nghe lén những cuộc gọi bên ngoài nước Mỹ. Ngoài ra họ cũng tự ý lưu trữ và tìm kiếm thông tin có từ khóa nguy hiểm nhưng không có lí do chính đáng.
Trang chủ Wikipedia trên màn hình vi tính được chụp tại Washington ngày 17-1-2012 (Ảnh: Reuters)
Ngoài Wikipedia, ACLU còn đâm đơn kiện vì quyền lợi của nhiều cơ quan, tổ chức như Viện Rutherford, chuyên san The Nation, Tổ chức Ân xá Quốc tế có chi nhánh tại Mỹ, Tổ chức Giám sát Nhân quyền, Trung tâm Hoa Kỳ PEN, Quỹ Toàn cầu vì Phụ nữ, Văn phòng Washington về Mỹ Latinh và Hiệp hội Quốc gia Luật sư Ngăn ngừa Tội phạm.
Tất cả đều cáo buộc công cụ giám sát của chính phủ can thiệp công việc nội bộ của các tổ chức, vốn cần giao tiếp nhạy cảm với nhiều người trên thế giới.
Một quan chức thuộc chính quyền Obama cho biết: “Chúng tôi biết rõ đâu là giám sát điện tử hợp lệ. Hành động bí mật cập nhật và xem qua văn bản trực tuyến không rơi vào dạng (phi pháp – NV) đó”.
Hiện Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ, từng “chống lưng” cho NSA, cho biết họ đang xem xét việc truy tố trong khi NSA chưa có bình luận gì thêm.
Reuters dẫn lời giám đốc điều hành Wikimedia Foundation cho rằng bằng cách lợi dụng khai thác thông tin trên mạng, “NSA đang làm lũng đoạn xương sống của nền dân chủ”.
Trước đó, ACLU cũng từng theo đuổi một vụ kiện tương tự với NSA vào năm 2013. Tuy nhiên việc kiện cáo không thành công vì đa số thành viên trong hội đồng tối cao cho rằng chưa có đủ bằng chứng để buộc tội cơ quan an ninh có chương trình theo dõi ngầm.
Cuối cùng, ít lâu sau, “người thổi còi” Edward Snowden đã quyết định phanh phui các tài liệu nội bộ của cơ quan An ninh Quốc gia với báo giới. Kể từ đó, các hình thức gián điệp và theo dõi mới thực sự được dư luận chú ý.
