Ngày 5-2, Chủ tịch Cuba - ông Miguel Diaz-Canel cho biết Cuba dự kiến triển khai một kế hoạch nhằm đối phó tình trạng thiếu nhiên liệu trong bối cảnh Mỹ ngăn chặn các nguồn cung vào đảo quốc này.

Kế hoạch ứng phó năng lượng

Chính phủ Havana có thể triển khai kế hoạch ngay từ tuần tới, theo hãng tin Reuters.

Theo ông, Cuba sẽ đẩy mạnh phát điện mặt trời và khai thác các nguồn năng lượng tái tạo để bảo đảm điện cho các dịch vụ thiết yếu, gồm bệnh viện, cơ sở chăm sóc người cao tuổi và các khu vực biệt lập.

Ông Diaz-Canel cho biết Cuba hiện sản xuất khoảng 1.000 megawatt điện từ các tấm pin mặt trời, tương đương 38% sản lượng điện ban ngày. Các hệ thống này được lắp đặt trong hai năm qua với sự hỗ trợ của Trung Quốc.

Ông cũng cho biết Cuba đang nỗ lực tăng sản lượng khai thác dầu thô và nâng cao năng lực lưu trữ nhằm cải thiện mức độ tự chủ năng lượng.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Cuba nhấn mạnh nước này cũng có “quyền” tiếp nhận các chuyến hàng nhiên liệu vận chuyển bằng đường biển.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm đất nước có thể nối lại việc nhập khẩu nhiên liệu” - ông Diaz-Canel nói.

Căng thẳng leo thang trong tuần qua sau khi Mỹ đe dọa áp thuế đối với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba. Hệ quả là người dân Cuba đang phải đối mặt với chi phí lương thực và đi lại tăng vọt, cùng tình trạng mất điện trên diện rộng.

Ông Diaz-Canel mô tả tình hình hiện nay là “phức tạp”, đồng thời gọi lập trường của Mỹ là “hung hăng”, cho rằng điều này đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao thông, bệnh viện, trường học, du lịch và sản xuất lương thực của đảo quốc Caribe.

“Chúng tôi sẽ phải áp dụng những biện pháp không mang tính lâu dài nhưng đòi hỏi nhiều nỗ lực. Một số biện pháp mang tính hạn chế, buộc chúng tôi phải điều chỉnh mức tiêu thụ và thúc đẩy tiết kiệm. Có những việc chúng tôi buộc phải dừng lại hoặc hoãn lại để có thể duy trì hoạt động trong các lĩnh vực thiết yếu” - ông Diaz-Canel nói.

“Không có nhiên liệu thì chúng tôi canh tác đất đai thế nào? Đi lại ra sao? Và làm sao để trẻ em tiếp tục đến trường?” - ông Diaz-Canel đặt vấn đề.

Về vấn đề nguồn cung nhiên liệu, hãng Reuters ngày 5-2 dẫn các nguồn thạo tin cho biết rằng Mexico đang đánh giá những phương án cung cấp nhiên liệu cho Cuba nhằm đáp ứng các nhu cầu thiết yếu như điện và giao thông, đồng thời tránh nguy cơ bị Washington trả đũa.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ Mexico có tìm được giải pháp hay không.

Ngoài ra, chia sẻ với hãng thông tấn RIA Novosti ngày 4-2, Đại sứ Nga tại Cuba - ông Viktor Coronelli tuyên bố Moscow đã nhiều lần cung cấp dầu mỏ cho Cuba trong những năm gần đây và sẽ tiếp tục làm như vậy trong thời gian tới.

Đối thoại với Mỹ

Về quan hệ với Mỹ, ông Diaz-Canel nhắc lại lập trường trước đó của Bộ Ngoại giao Cuba về việc sẵn sàng đối thoại với Mỹ, nhưng kèm theo điều kiện không có sức ép.

“Cuba sẵn sàng đối thoại, với yêu cầu duy nhất là chính phủ Mỹ không can thiệp vào công việc nội bộ của Cuba, cũng như không làm suy yếu chủ quyền của chúng tôi. Đó là kiểu đối thoại giúp xây dựng các mối quan hệ láng giềng văn minh” - chủ tịch Cuba nói.

Nhà lãnh đạo Cuba đồng thời khẳng định Cuba không gây ra mối đe dọa nào đối với Mỹ. Ông cho biết dù Cuba có hợp tác với một số quốc gia khác trong lĩnh vực quốc phòng, nước này không cho phép đặt căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ.

“Học thuyết quân sự của chúng tôi không chứa bất kỳ hình thức xâm lược nào nhằm vào một quốc gia khác. Chúng tôi không gây ra mối đe dọa đối với Mỹ” - ông Diaz-Canel nói.

Chủ tịch Cuba tái khẳng định học thuyết quân sự của nước này mang tính chất thuần túy phòng vệ.

“Chúng tôi hợp tác với các quốc gia hữu nghị về quốc phòng, nhưng điều đó không có nghĩa là Cuba có căn cứ quân sự nước ngoài. Căn cứ quân sự duy nhất là bất hợp pháp trên lãnh thổ Cuba chính là căn cứ quân sự của Mỹ tại tỉnh Guantanamo” - ông nói.

Trước đó, chia sẻ với đài CNN và Reuters, Thứ trưởng Ngoại giao Cuba - ông Carlos Fernandez de Cossio lưu ý rằng Havana đã bắt đầu liên lạc với Washington, nhưng hai bên vẫn chưa thiết lập được một cơ chế đối thoại song phương chính thức.