Tờ South China Morning Post ngày 5-2 dẫn bảng xếp hạng thường niên của Viện nghiên cứu chiến lược Lowy (Úc) cho thấy mặc dù Mỹ vẫn là cường quốc có ảnh hưởng hàng đầu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nước này "không nên quá bằng lòng” khi đang dẫn trước Trung Quốc (TQ) trong bối cảnh năng lực quân sự và ảnh hưởng ngoại giao của Bắc Kinh không ngừng gia tăng.
 |
Mỹ vẫn tiếp tục là được đánh giá là quốc gia có ảnh hưởng hàng đầu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, theo sau là TQ. Ảnh: REUTERS |
Cụ thể, trong bảng xếp hạng Chỉ số Quyền lực châu Á (Asia Power Index) 2023 do Viện nghiên cứu chiến lược Lowy (Úc) công bố ngày 5-2, Mỹ tiếp tục đứng vị trí dẫn đầu quốc gia có ảnh hưởng nhất trong khu vực với 80,7 điểm. Xếp thứ hai là TQ với 72,5 điểm.
Chỉ số Quyền lực châu Á là công cụ đánh giá sức mạnh tổng thể của 26 quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Á-Thái Bình Dương dựa trên 8 tiêu chí: năng lực kinh tế, năng lực quân sự, khả năng phục hồi, nguồn lực tương lai, quan hệ kinh tế, mạng lưới quốc phòng, ảnh hưởng ngoại giao và ảnh hưởng văn hóa.
Theo bảng xếp hạng năm nay, Mỹ đã giảm 1,5 điểm so với năm 2021, tuy nhiên nước này vẫn tiếp tục dẫn đầu 6 trong 8 tiêu chí nêu trên, bao gồm năng lực kinh tế, năng lực quân sự, khả năng phục hồi, nguồn lực tương lai, mạng lưới quốc phòng và ảnh hưởng văn hoá.
Trong đó nổi bật là Mỹ đã vượt TQ để trở thành quốc gia đứng đầu về năng lực kinh tế, nhờ vào sự sụt giảm nghiêm trọng trong khả năng kết nối toàn cầu của TQ khi nước này duy trì chính sách "zero-COVID-19” trong gần cả năm 2022.
Trong khi đó, TQ xếp thứ nhất về chỉ số quan hệ kinh tế và ảnh hưởng ngoại giao dù số điểm tổng thể nước này giảm 2,1 điểm so với năm 2021. Theo Viện Lowy, TQ đã liên tục dẫn đầu bảng xếp hạng về chỉ số quan hệ kinh tế nhờ vào mối quan hệ thương mại và đầu tư mạnh mẽ của nước này với các quốc gia và vùng lãnh thổ khác trong khu vực. Ngoài ra, sự tăng lên đáng kể về ảnh hưởng ngoại giao của TQ phản ánh mức độ can dự ngoại giao rộng rãi của nước này đối với khu vực.
Một điểm đáng chú ý nữa là năm 2022, TQ đã chứng kiến sự gia tăng của chỉ số năng lực quốc phòng, rút ngắn cách biệt điểm so với Mỹ từ khoảng cách 27 điểm năm 2018 xuống còn 23 điểm.
 |
Nhóm tàu sân bay Liêu Ninh. Ảnh: AFP |
Viện Lowy nhận định mặc dù sức mạnh tổng thể của TQ vẫn đứng sau Mỹ nhưng “không cách biệt nhiều”, đồng thời lưu ý "thời kỳ bá quyền không thể tranh cãi của Mỹ ở châu Á đã qua”, với việc Washington không thể giành lại vai trò lãnh đạo quyết định.
Dù vậy, Viện Lowy nói rằng dựa trên xu hướng hiện tại, Bắc Kinh ít có khả năng vượt mặt Washington về quyền lực toàn diện vào cuối thập niên này.
Cũng trong bảng xếp hạng Chỉ số Quyền lực châu Á, Nhật, Ấn Độ và Nga là 3 quốc gia còn lại nằm trong top 5 nước có nhiều ảnh hưởng nhất ở châu Á-Thái Bình Dương năm 2022.
Trong khi đó, Việt Nam vẫn giữ vững vị trí thứ 12 trong tổng số 26 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá, với 17,5 điểm. Trong năm 2022, chỉ số ảnh hưởng ngoại giao của Việt Nam tăng 1 bậc so với năm ngoái, lên vị trí thứ 9 nhờ vào việc thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa.
