Căng thẳng giữa Nga và Úc gia tăng trong những tuần gần đây liên quan việc Canberra vào giữa tháng 6 thông báo chấm dứt hợp đồng cho Moscow thuê đất để xây dựng trụ sở đại sứ quán mới vì lo ngại an ninh quốc gia.
Vào ngày 15-6, quốc hội Úc thông qua luật nhằm chấm dứt hợp đồng cho Nga thuê đất xây dựng một tòa đại sứ quán mới gần gần tòa nhà quốc hội Úc vì lý do an ninh, theo hãng tin Al Jazeera.
 |
Địa điểm được cho là dự kiến xây trụ sở đại sứ quán Nga mới. Ảnh: REUTERS |
Thủ tướng Úc Anthony Albanese nói rằng luật mới dựa trên lời khuyên của các cơ quan an ninh.
“Chính phủ đã nhận được khuyến cáo rất rõ ràng về rủi ro vì sự hiện diện mới của Nga gần tòa nhà quốc hội. Chúng tôi đang hành động nhanh chóng để đảm bảo địa điểm cho thuê không trở thành nơi xây dựng trụ sở ngoại giao chính thức của Nga” - ông Albanese cho hay.
Ngay sau đó, phát ngôn viên Điện Kremlin - ông Dmitry Peskov chỉ trích động thái trên của Úc, theo hãng thông tấn TASS
“Chúng tôi rất tiếc khi Úc vẫn tiếp tục đi theo con đường do những người cuồng loạn bài Nga tạo ra, một hội chứng rất phổ biến ở các nước phương Tây. Úc muốn trở thành nước nổi trội nhất trong số các nước bài Nga” - ông nói, đồng thời tuyên bố rằng Nga sẽ xem xét trả đũa thích đáng
Trong khi đó, Đại sứ quán Nga tại Úc tuyên bố luật chấm dứt hợp đồng thuê nói trên là "một bước đi nữa của chính quyền ông Anthony Albanese nhằm huỷ hoại có chủ đích và hệ thống các mối quan hệ với Nga".
Một tuần sau đó, Đại sứ quán Nga tại Úc thông báo đã đệ trình đơn kiện lên Tòa án tối cao Úc về việc Canberra đơn phương chấm dứt hợp đồng cho thuê để xây dựng tòa nhà đại sứ quán Nga mới.
“Chúng tôi đã kháng cáo lên Tòa án Tối cao Úc yêu cầu vô hiệu hóa một luật đã được quốc hội nước này thông qua về việc chấm dứt hợp đồng cho thuê năm 2008” - cơ quan ngoại giao này cho hay.
 |
Phía trước tòa nhà quốc hội Úc. Ảnh: David Gray/REUTERS |
Bên cạnh đó, truyền thông Úc đưa tin một người đàn ông được cho là nhà ngoại giao Nga xuất hiện tại địa điểm dự kiến xây đại sứ quán mới của Moscow ở Canberra. Đài ABC cho hay cảnh sát Úc đã theo dõi nhân vật này, song không thể cưỡng ép người này ra khỏi khu đất do quyền miễn trừ ngoại giao.
Người phát ngôn Bộ Nội vụ Úc cho biết phía Nga đã thông báo cho chính phủ Úc về đơn kiện nói trên, theo Guardian.
“Nga đã thông báo cho chính phủ [Úc] về việc bắt đầu các thủ tục pháp lý tại tòa án tối cao, trong đó nước này sẽ thách thức tính hợp lệ của luật pháp trên cơ sở hiến pháp” - người phát ngôn cho hay, đồng thời nói rằng Canberra không bất ngờ về quyết định của Moscow.
Tuy nhiên, trong quá trình chờ đợi phán quyết của Tòa án tối cao Úc, Đại sứ quán Nga muốn có một cam kết rằng chính phủ Úc không được xâm nhập khu đất trong khi vụ kiện chưa xác định.
Mới đây, vào ngày 26-6, Thẩm phán Tòa án tối cao Úc Jayne Jagot đã bác bỏ yêu cầu của Nga về lệnh cấm Úc xâm nhập vào khu đất nói trên trong khi chờ kết quả của việc thách thức pháp lý, theo đài ABC News. Phán quyết cũng yêu cầu quan chức Nga án ngữ khu đất phải rời đi ngay lập tức.
Bà Jagot cũng nói rằng lập luận của Nga trong việc thách thức trên cơ sở hiến pháp đối với luật chấm dứt hợp đồng cho thuê là "yếu ớt" và "khó hiểu".
Sau phán quyết trên, người đàn ông án ngữ hơn một tuần tại địa điểm dự kiến xây đại sứ quán Nga cũng đã rời khỏi bằng xe ngoại giao.
Chính phủ Thủ tướng Albanese hoan nghênh phán quyết trên của Tòa án tối cao và kêu gọi Nga tuân thủ phán quyết.
“Tòa án đã phán quyết rõ ràng rằng không có cơ sở pháp lý cho sự hiện diện tiếp tục của Nga tại địa điểm đó vào lúc này và chúng tôi hy vọng Nga sẽ thực thi phán quyết của tòa án” - ông Albanese nói với phóng viên.
Phản hồi về phán quyết trên của Tòa án tối cao Úc, Đại sứ quán Nga tại Úc “lấy làm tiếc” trước quyết định của Canberra, đồng thời cho biết “các vấn đề khác liên quan đến vụ việc đang được thảo luận với chính phủ Úc với sự tham gia của luật sư", theo hãng thông tấn TASS.
Đại sứ quán Nga cũng xác nhân hiện không còn nhà ngoại giao nào của nước này xuất hiện tại khu đất trên.
