Hôm nay khi ngồi trong phòng dành cho sinh viên quốc tế, cậu bạn vừa bảo: “Mày có thấy động đất không?” thì mặt đất bắt đầu rung và chao đảo mạnh dần. Tôi cùng mọi người cuống cuồng chạy ra đường. Tôi không nghe được tiếng Nhật nhưng đoán là động đất rất mạnh vì nếu động đất nhỏ, người Nhật ít khi có phản ứng hoảng hốt như vậy.
Tiếng còi xe cảnh sát và xe cứu thương vang lên từng hồi. Loa phát thanh công cộng liên tục cập nhật tình hình động đất. Mọi người dùng cầu thang bộ chạy khỏi nhà cao tầng. Họ cố bám vào những gì có thể bám được hay ngồi sụp xuống đất. Một số người chạy theo sự hướng dẫn của lực lượng phản ứng nhanh để ra công viên. Trên trời xuất hiện khoảng 10 máy bay trực thăng. Tiếng trực thăng kêu ầm ầm hòa lẫn tiếng quạ xáo xác (Tokyo nổi tiếng là nhiều quạ) tạo nên không khí khiến ai cũng trở nên hoảng hốt.
Động đất kéo dài hơn ba tiếng ở Tokyo đã khiến tôi cảm nhận thế nào là một trận động đất thực sự. Cảm giác mong manh giữa sự sống và cái chết tự dưng ùa về. Điều làm tôi ngưỡng mộ là cách phản ứng nhanh chóng với tình huống khẩn cấp của chính quyền. Công tác triển khai sơ tán người được làm bài bản. Chỉ có nhà cũ mới bị thiệt hại chút ít. Các tổ chức phi lợi nhuận được tổ chức chuyên nghiệp khi phân phát nước và miếng giữ ấm cho dân.
Phản ứng của người dân cũng thực sự chuyên nghiệp vì họ đã trải qua nhiều khóa diễn tập về động đất. Các cô nuôi dạy trẻ đưa đám nhỏ ra công viên với đầy đủ chăn và mũ đội đầu. Trong ánh mắt trẻ thơ không chút nào hoảng loạn và sợ hãi. Các phương tiện thông tin đại chúng cập nhật tin tức một cách liên tục và đầy đủ, không tạo cho người dân cảm giác sợ hãi.
Phản ứng nhanh đến lạ kỳ của chính quyền địa phương (Nhật chỉ có chính quyền cấp quận trở lên) làm tôi thực sự ngưỡng mộ và chợt băn khoăn vì nhớ một giáo sư dạy về quản lý rủi ro của tôi đã từng bảo: Trong thảm họa đừng mong đáp ứng từ chính quyền vì họ phản ứng rất chậm! Điều đó mới thấy công dân thực sự là những khách hàng khó tính.
DƯƠNG HỒNG THANH (Trường Quản lý hành chính ĐH Minh Trị, Tokyo, Nhật)
