Theo tờ South China Morning Post ngày 20-7, châu Á có thể bị kéo vào cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm khi một số nước và vùng lãnh thổ vốn chưa từng sở hữu tên lửa tầm xa tiên tiến đang dần theo bước Mỹ và Trung Quốc.
Thời gian gần đây, trong khi Trung Quốc đang sản xuất hàng loạt DF-26 - vũ khí đa năng có tầm bắn lên tới 4.000 km thì Mỹ đang phát triển vũ khí mới nhằm đối phó Bắc Kinh ở Thái Bình Dương.
Điều này khiến các nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác trong khu vực mua hoặc phát triển tên lửa mới của riêng họ để giảm mối lo về an ninh từ Trung Quốc và mong muốn giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.
Giới phân tích nhận định trước năm 2030, ở châu Á sẽ "bùng nổ" việc phát triển các tên lửa có khả năng bay xa hơn, nhanh hơn, tấn công mạnh hơn và tinh vi hơn bao giờ hết - một thay đổi rõ rệt và nguy hiểm so với những năm gần đây.
Theo Chủ tịch Diễn đàn Thái Bình Dương David Santoro, bức tranh tên lửa tổng thể ở châu Á đang thay đổi một cách nhanh chóng.
Một vụ phóng tên lửa của Triều Tiên. Ảnh: AP
Một số đồng minh của Mỹ đang phát triển kho vũ khí của riêng mình. Úc gần đây tuyên bố sẽ chi 100 tỉ USD trong vòng 20 năm để phát triển các tên lửa tiên tiến.
Trong số các đồng minh của Mỹ, Hàn Quốc có chương trình tên lửa đạn đạo nội địa mạnh nhất. Tên lửa Hyunmoo-4 của nước này có tầm bắn 800 km và có thể tiếp cận sâu trong lãnh thổ Trung Quốc.
Nhật đã chi hàng triệu USD cho các loại vũ khí tầm xa, có thể phóng từ trên không và đang phát triển một phiên bản mới của tên lửa chống hạm Type 12 gắn trên xe tải, với tầm bắn dự kiến là 1.000 km.
Tên lửa chống hạm thế hệ mới Type 12 của Nhật. Ảnh: NAVAL NEWS
Vùng lãnh thổ Đài Loan đến nay vẫn không công khai chương trình tên lửa đạn đạo. Tuy nhiên, vào tháng 12, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã chấp thuận yêu cầu mua hàng chục tên lửa đạn đạo tầm ngắn của hòn đảo.
Các quan chức Đài Bắc cho biết họ đang sản xuất hàng loạt vũ khí và phát triển tên lửa hành trình như Vân Phong, có tầm bắn tới Bắc Kinh với mục đích phòng thủ trước sự mở rộng của quân đội Trung Quốc.
Triều Tiên cũng đang trong cuộc chạy đua tên lửa với Hàn Quốc. Bình Nhưỡng gần đây đã thử nghiệm một thứ có vẻ là phiên bản cải tiến của tên lửa KN-23 với đầu đạn nặng 2,5 tấn. Giới phân tích cho rằng đầu đạn này được thiết kế để cạnh tranh với đầu đạn nặng hai tấn trên tên lửa Hyunmoo-4 của Seoul.
Nguy cơ dẫn đến chiến tranh
Theo giới phân tích, hiện nhiều nước để ý các loại vũ khí này là vì nó có giá thành phải chăng và có thể nhắm chính xác mục tiêu. Ngoài các lợi ích chiến lược như ngăn chặn kẻ thù và tăng cường đòn bẩy với các đồng minh, các tên lửa còn là một mặt hàng xuất khẩu sinh lợi.
Khi một quốc gia có được chúng, các nước láng giềng sẽ mua hoặc phát triển vũ khí hiện đại hơn để không bị bỏ lại phía sau, và cuộc chạy đua cứ thế tiếp diễn.
Theo chuyên gia Santoro, việc phổ biến tên lửa nhiều khả năng sẽ làm dấy lên những nghi ngờ, kích hoạt các cuộc chạy đua vũ trang, gia tăng căng thẳng và cuối cùng là gây ra khủng hoảng và thậm chí là chiến tranh.
Giới quan sát cho biết khi quá trình phổ biến vũ khí gia tăng, vũ khí đáng lo ngại nhất là những tên lửa vừa có thể mang đầu đạn hạt nhân vừa có thể mang đầu đạn thông thường.
Theo ông Kelsey Davenport - người đứng đầu chính sách không phổ biến vũ khí tại Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí ở Washington: "Rất khó, nếu không muốn nói là hoàn toàn không thể xác định được một tên lửa đạn đạo được trang bị đầu đạn hạt nhân hay thông thường cho đến khi nó đánh trúng mục tiêu".
Khi số lượng vũ khí như vậy tăng lên, "nguy cơ vô tình leo thang thành một cuộc tấn công hạt nhân sẽ tăng theo" - ông nói.
