Báo New York Times ngày 27-10 (giờ địa phương) đã đăng bài phân tích ghi nhận dù phê chuẩn cho tàu khu trục phóng tên lửa USS Lassen tuần tra trong khu vực 12 hải lý thuộc các đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp trái phép trên biển Đông, Nhà Trắng vẫn không muốn làm rùm beng. Mục đích nhằm tránh leo thang căng thẳng trong khu vực. Vì lẽ đó, Nhà Trắng chỉ thị cho Lầu Năm Góc không được phát biểu về sự kiện tàu USS Lassen tuần tra.
Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter điều trần trước Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ ngày 27-10. Ảnh: BỘ QUỐC PHÒNG MỸ
Do đó, không có thông cáo chính thức nào từ Bộ Quốc phòng gửi cho báo chí về sự kiện tàu USS Lassen tuần tra. Nếu được hỏi, Lầu Năm Góc cũng nhận được lệnh không được nói.
Ngày 27-10, Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter đã ra điều trần trước Ủy ban Quân lực Thượng viện vài giờ sau khi tàu USS Lassen rời vùng biển đá Subi.
Nghị sĩ Dan Sullivan phát biểu ban đầu ông định chất vấn vì sao Mỹ không hành động trước thái độ của Trung Quốc ở biển Đông. nhưng bây giờ ông phải thay đổi câu hỏi bởi nghe tin tàu chiến Mỹ vào khu vực 12 hải lý Trung Quốc đòi chủ quyền.
Nghị sĩ Dan Sullivan chất vấn: “Điều đó có thật không? Có phải chúng ta đã làm như thế không?”.
Bộ trưởng Ashton Carter không trả lời thẳng: “Chúng tôi đã nói điều đó và chúng tôi hành động trên cơ sở đã nói rằng chúng ta sẽ bay, đi tàu và hoạt động ở bất kỳ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép”.
Nghị sĩ Dan Sullivan ngắt lời: “Hôm qua ông có điều tàu khu trục vào khu vực 12 hải lý hay không?”.
Bộ trưởng Ashton Carter lại cứ giải thích. Hai bên nói qua nói lại mấy lần. Bấy giờ thượng nghị sĩ John McCain, Chủ tịch Ủy ban Quân lực Thượng viện, bực tức hỏi: “Tại sao ông không xác nhận hay bác bỏ chuyện đó?”.
Cuối cùng Bộ trưởng Ashton Carter phải thừa nhận: “Nói chung, tôi không muốn nói đến các chiến dịch quân sự của chúng tôi. Nhưng điều các ông đọc trên báo là chính xác”.
Thượng nghị sĩ John McCain đã phát thông cáo nêu rõ ông vui mừng vì cuối cùng hải quân Mỹ cũng thực hiện tự do hàng hải trong 12 hải lý của các thực thể nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp trái phép ở biển Đông.
Ông kêu gọi tiếp tục tuần tra trên không và trên biển để thể hiện cam kết bảo vệ tự do hàng hải của Mỹ.
Ông Derek Chollet, nguyên trợ lý bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, nhận định quyết định điều động tàu USS Lassen tuần tra trong khu vực 12 hải lý đã được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm giảm thiểu nguy cơ đến mức tối thiểu.
AFP dẫn nguồn từ quan chức quốc phòng Mỹ cho biết: “Chúng tôi sẽ tiếp tục (tuần tra) và đưa thêm tàu đến khu vực. Tàu của chúng tôi hoạt động trong hải phận quốc tế vào thời gian và địa điểm do chúng tôi chọn lựa”.
| Tuần báo Navy Times của hải quân Mỹ đưa tin tàu USS Lassen tuần tra trong năm tiếng và đi qua 72 hải lý thuộc quần đảo Trường Sa. Báo dẫn nguồn từ quan chức Mỹ cho biết trong quá trình tàu Mỹ tuần tra, ba tàu Trung Quốc bám theo gồm một tàu khu trục, một tàu hộ tống và một tàu đổ bộ thủy-bộ. Tàu khu trục Trung Quốc đã cho một trực thăng cất cánh. Hải quân Mỹ nhận xét các thao tác của tàu Trung Quốc là an toàn và chuyên nghiệp. Báo nhận định ứng xử chuyên nghiệp là đặc điểm rất quan trọng để tránh xảy ra khiêu khích. Tiêu điểm 5 thực thể nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp thuộc tuyến tuần tra tàu khu trục USS Lassen của Mỹ đi vào trong phạm vi 12 hải lý sáng 26-10. Đài truyền hình CNN dẫn lời một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết như trên. *** Trong khi Trung Quốc ngày càng gia tăng thách thức về tự do hàng hải ở châu Á-Thái Bình Dương, điều quan trọng hơn bao giờ hết là Mỹ có quyền bay qua, đi tàu và hoạt động ở nơi nào luật pháp quốc tế cho phép. Thượng nghị sĩ JOHN MCCAIN |
