Sau khi Chủ tịch nước ra quyết định đặc xá, Bộ Công an đã phát đi những thông tin giải đáp về quyền, nghĩa vụ của người được đặc xá, quy định pháp luật về đặc xá, để các phạm nhân, những người đang thi hành án và gia đình hiểu rõ hơn về chính sách nhân đạo này.
Thời điểm đặc xá
Bộ Công an dẫn Quyết định số 758/2024/QĐ-CTN ngày 30-7 của Chủ tịch nước theo đó việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân lần này được thực hiện nhằm vào dịp 79 năm Quốc khánh và 70 năm ngày Giải phóng Thủ đô. Trong đó ngày 30-9 là căn cứ tính thời gian đã chấp hành án phạt tù để xét đặc xá.
Người đang bị kết án tù có thời hạn, tù chung thân thuộc diện xét đặc xá có các quyền, nghĩa vụ sau:
Được phổ biến chính sách, pháp luật về đặc xá; thông báo quyết định về đặc xá, văn bản hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền về điều kiện của người được đề nghị đặc xá và thông tin khác về đặc xá liên quan đến người được đề nghị đặc xá.
Liên hệ với thân nhân để thu thập giấy tờ, tài liệu cần thiết cho việc hoàn thiện hồ sơ đề nghị đặc xá.
Đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cấp, xác nhận giấy tờ, tài liệu cần thiết cho việc hoàn thiện hồ sơ đề nghị đặc xá.
Cung cấp giấy tờ, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền đề nghị đặc xá; khai báo đầy đủ, trung thực thông tin về cá nhân liên quan đến việc đề nghị đặc xá.
Đồng thời có quyền khiếu nại việc lập danh sách người đủ điều kiện được đề nghị đặc xá nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước; và tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện đặc xá được quy định tại Luật Đặc xá số 30/2018/QH14.
Xóa án tích
Người không bị kết án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia, các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh, nếu được đặc xá đương nhiên được xóa án tích.
Những người bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, phạt tù nhưng được hưởng án treo sau khi đã chấp hành xong hình phạt chính và các hình phạt bổ sung, đồng thời không thực hiện hành vi phạm tội mới trong vòng 1 năm sẽ được xóa án tích.
Cũng với điều kiện trên, những người bị phạt tù đến 5 năm thì sau 2 năm sẽ được xóa án tích; bị phạt tù từ trên 5 năm đến 15 năm thì sau 3 năm.
Còn bị phạt tù từ trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng đã được giảm án thì sau 5 năm sẽ được xóa án tích.
Trường hợp người bị kết án đang chấp hành hình phạt bổ sung là quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân mà thời hạn phải chấp hành dài hơn thời hạn quy định về thời gian được xóa án tích ở trên thì thời hạn đương nhiên được xóa án tích sẽ hết vào thời điểm người đó chấp hành xong hình phạt bổ sung.
Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp có trách nhiệm cập nhật thông tin về tình hình án tích của người bị kết án và khi có yêu cầu thì cấp phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích.
Như vậy, người được đặc xá không phải là người đương nhiên được xóa án tích, và chỉ đương nhiên được xóa án tích khi đáp ứng đủ các điều kiện quy định ở trên.
