Ngoại trưởng Teodoro Locsin tuyên bố nếu Trung Quốc tấn công các tàu hải quân của Philippines ở Biển Đông thì Manila sẽ viện dẫn hiệp ước phòng thủ chung đã ký với Mỹ.
Theo tờ South China Morning Post, trong cuộc phỏng vấn với đài ABS-CBN hôm 26-8, ông Locsin tuyên bố Manila sẽ tiếp tục các cuộc tuần tra trên không ở Biển Đông bất chấp việc Trung Quốc ngang ngược gọi đó là “hành động khiêu khích bất hợp pháp”.
“Họ có thể gọi đó là những hành động khiêu khích bất hợp pháp, bạn không thể thay đổi ý kiến của họ. Họ đã thua trong phán quyết của trọng tài” - ông nói, đề cập phán quyết năm 2016 Tòa Trọng tài Thường trực tại The Hague (Hà Lan) bác bỏ hầu hết các yêu sách của Bắc Kinh đối với Biển Đông.
Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin. Ảnh: INQUIRER
“Nhưng nếu điều gì đó xảy ra vượt khỏi hành vi đột nhập mà thực tế là một cuộc tấn công nhằm vào tàu hải quân Philippines, điều đó có nghĩa là tôi sẽ gọi Washington” - ông nói thêm.
Đây là lần đầu tiên một bộ trưởng dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte công khai tuyên bố sẽ kêu gọi sự hỗ trợ từ Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng tiếp diễn giữa Philippines và Trung Quốc trong vấn đề tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana khẳng định yêu sách chủ quyền “đường chín đoạn” của Trung Quốc nuốt trọn hầu hết Biển Đông là “bịa đặt” và chỉ tồn tại “trong trí tưởng tượng của họ”.
Mối quan hệ Philippines-Trung Quốc được cải thiện dưới thời Tổng thống Duterte. Ông Duterte từng tuyên bố hủy bỏ Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ năm 1998, vốn cho phép Mỹ điều cử các đơn vị quân sự sang Philippines để tham gia tập trận chung hay hỗ trợ chống khủng bố. Tuy nhiên, cũng chính ông Duterte hồi tháng 6 đã hoãn quyết định từ bỏ VFA.
Ông Locsin đầu tháng này đã điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, sau khi Washington bác bỏ yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, đồng thời cam kết ủng hộ những nước tin rằng chủ quyền của họ bị Bắc Kinh xâm phạm tại vùng biển này.
Trong cuộc điện đàm, hai quan chức đã thảo luận về sự thay đổi chính sách của Mỹ đối với Biển Đông, sự ủng hộ của Washington dành cho các quốc gia ven biển ở khu vực Đông Nam Á và những cơ hội thúc đẩy hợp tác hàng hải giữa Mỹ và Philippines.
Trong cuộc phỏng vấn với ABS-CBN, ông Locsin không nói nhiều về những vấn đề được đề cập trong cuộc trao đổi mà chỉ nói rằng chúng là “những điều chưa chín muồi để tiết lộ”.
Trước đó, trong chuyến thăm Philippines hồi tháng 3-2019, ông Pompeo đã nói rằng “nếu Trung Quốc tiến hành một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ thành viên nào của lực lượng vũ trang hay tàu hoặc máy bay công của Philippines ở Biển Đông, Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ (giữa Mỹ và Philippines) sẽ được kích hoạt”.
