Tờ The Wall Street Journal ngày 26-8 đưa tin Bộ Thương mại Mỹ vừa tuyên bố cấm vận 24 công ty Trung Quốc với cáo buộc "hỗ trợ quân đội Trung Quốc xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo bị quốc tế phi pháp ở Biển Đông".
Cụ thể, Bộ Thương mại sẽ chặn việc xuất khẩu hàng hóa và nguyên liệu của Mỹ cho các công ty này.
"Kể từ năm 2013, những công ty nói trên đã bồi đắp hơn 1.200 ha đất trên khắp bảy bãi đá thuộc quần đảo Trường Sa (của Việt Nam - PV) mà Trung Quốc chiếm đóng trái phép, đồng thời lắp đặt nhiều hệ thống phòng không và chống hạm ở đây. Do đó, họ bắt buộc phải chịu trách nhiệm" - Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross nêu rõ.
Bãi đá Xu Bi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam hiện bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép (Ảnh chụp vào tháng 4-2017). Ảnh: REUTERS
Đáng chú ý, năm cái tên trong danh sách của Mỹ là công ty con của Tổng công ty xây dựng Giao thông Trung Quốc (China Communications Construction Company) - nhà thầu chủ lực thuộc dự án Một Vành đai - Một Con đường của Bắc Kinh.
Bộ Ngoại giao Mỹ cùng ngày cũng thông báo cấm nhập cảnh và hạn chế thị thực đối với các lãnh đạo 24 công ty bị trừng phạt cùng người thân của họ. Cơ quan này kỳ vọng các nước khác cũng sẽ ra tuyên bố tương tự.
"Mỹ sẽ còn trừng phạt cho đến khi chúng tôi thấy Bắc Kinh ngừng các hành vi cưỡng ép ở Biển Đông và chúng tôi cam kết tiếp tục sát cánh với các đồng minh và đối tác khu vực để chống lại các hoạt động gây bất ổn này” - Ngoại trưởng Mike Pompeo nhấn mạnh.
The Wall Street Journal cho hay nhiều tháng qua, chính quyền Mỹ đã trừng phạt hàng chục công ty Trung Quốc do liên quan tới các cáo buộc tranh chấp thương mại hay vấn đề Tân Cương. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên Washington mở rộng danh sách này để bao gồm các động thái bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông.
Nhiều chuyên gia đã lên tiếng ủng hộ hành động mới nhất của Mỹ khi cho rằng hiệu quả sẽ cao hơn là là các đòn thuế quan thông thường vì răn đe cụ thể các bên chịu trách nhiệm trực tiếp để họ chùn bước nếu có ý định hợp tác với Trung Quốc trong tương lai.
Dù vậy, có ý kiến cũng lo ngại diễn biến mới sẽ làm leo thang căng thẳng trong quan hệ giữa hai cường quốc này. Hiện Bộ Ngoại giao và Tổng công ty xây dựng Giao thông Trung Quốc chưa đưa ra bình luận chính thức nào.
