Hãng Reuters đưa tin lực lượng tuần duyên Philippines ngày 20-3 đã bày tỏ quan ngại khi phát hiện 220 tàu quân sự Trung Quốc xuất hiện tại một khu vực tranh chấp trên Biển Đông trong tháng này.
Đây được xem là tình hình căng thẳng mới nhất trên tuyến đường biển quan trọng này.
Philippines phát hiện 220 tàu Trung Quốc, dường như do lực lượng dân quân biển điều khiển, tại Biển Đông. Ảnh: REUTERS
Lực lượng tuần duyên Philippines thông báo khoảng 220 tàu Trung Quốc, được cho là do lực lượng dân quân biển nước này điều khiển, đã neo đậu thành hàng tại một bãi đá ngầm trên vùng biển tranh chấp tại Biển Đông hôm 7-3, lực lượng đặc nhiệm liên chính phủ cuối ngày 20-3 cho biết.
Lực lượng đặc nhiệm quốc gia Biển Tây Philippines (Biển Tây Philippines là cách Philippines gọi Biển Đông) cho biết tình hình trên đáng quan ngại do tình trạng đánh bắt quá mức và hủy hoại môi trường biển, cũng như các nguy cơ đối với an toàn hàng hải.
Theo lực lượng này, các tàu Trung Quốc đã tập trung tại Đá Ba Đầu (tiếng Anh là Whitsun Reef, nằm ở phía đông bắc của cụm đảo Sinh Tồn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam).
"Bất chấp thời tiết thuận lợi vào thời điểm đó, các tàu Trung Quốc tập trung ở bãi đá không có bất kỳ động thái đánh bắt nào và đã bật đèn trắng suốt đêm" - tuyên bố của lực lượng này nêu rõ.
Khi được hỏi liệu có nộp đơn phản đối chính thức vụ việc, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin cùng ngày cho biết đang chờ lệnh.
"Tôi chờ phát lệnh và sự điều phối của Cố vấn an ninh quốc gia Hermogenes Esperon và Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana. Có lệnh thì dù chủ nhật tôi cũng phản đối" - ông Locsin nói.
“Theo tôi, ngoại giao là ưu tiên hàng đầu của lực lượng vũ trang” - ông Locsin nói thêm.
Philippines cam kết sẽ theo dõi sát sao tình hình và "theo đuổi một cách hòa bình, chủ động những sáng kiến bảo vệ môi trường, an ninh lương thực và tự do hàng hải" trên Biển Đông.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận và các cuộc gọi đến đại sứ quán Trung Quốc tại Manila cũng chưa được trả lời.
Trước đó, Ngoại trưởng Locsin hôm 27-1 đã gửi công hàm phản đối về việc Trung Quốc thông qua luật cho phép lực lượng hải cảnh nổ súng vào các tàu nước ngoài và gọi đó là “mối đe dọa chiến tranh”.
Yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò” đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.
Trong tuyên bố, Tòa cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời Trung Quốc "không có chủ quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên Trung Quốc cho đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ theo phán quyết.
Trung Quốc trong những năm gần đây đã xây đảo phi pháp trên các khu vực tranh chấp và xây đường băng tại một số trong đó.
Lực lượng hải cảnh Trung Quốc thường xuyên hiện diện cách đất liền vài trăm km hoặc trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của các nước láng giềng và có những hành vi hung hăng như chống lại các tàu đang đánh bắt cá và thăm dò tài nguyên tại Biển Đông.
Mỹ đã nhiều lần lên án các nỗ lực của Trung Quốc như hành vi "bắt nạt" nước láng giềng cạnh tranh lợi ích, trong khi Bắc Kinh chỉ trích Washington "can thiệp vào công việc nội bộ".
