Trong bài viết có tựa “Driving in Vietnam is becoming even more of a nightmare” (tạm dịch: Lái xe ra đường ở Việt Nam đang trở thành một việc thậm chí tồi tệ hơn cả ác mộng), tờ The Economist cho rằng sự gia tăng về số lượng ô tô đã khiến những TP lớn của Việt Nam trở thành biển người mỗi khi ra đường.
Theo tờ báo, số lượng xe ô tô, xe tải, xe khách bán ra ở Việt nam đã tăng 55% trong năm 2015 và tăng khoảng 1/3 từ đầu năm đến nay. Hầu hết số xe này đều đổ về hai TP là Hà Nội và TP.HCM, nơi chiếm một nửa dân số thành thị của Việt Nam.
So với những quốc gia lân cận đông đúc khác, các TP lớn của Việt Nam cũng không đến nỗi quá tắc nghẽn. 40 triệu xe máy của Việt Nam có thể khiến người đi bộ khiếp đảm nhưng vẫn có thể luồn lách trên những tuyến phố hẹp hay các con ngõ nhỏ. Trong khi đó ngược lại, ô tô chính là thủ phạm khiến chiếc ống giao thông bị bịt chặt.
Giao thông Việt Nam được báo The Economist ví như cơn ác mộng. Ảnh: Getty Images
Chỉ có khoảng 9% diện tích trung tâm Hà Nội được xây dựng các con đường cấp 1 và cấp 2, trong khi đó ở quận Manhattan, New York (Mỹ) là 32%.
Ngân hàng Thế giới (WB) năm 2011 cũng đã ước tính rằng nếu số lượng sử dụng ô tô đạt mức tối thiểu nhất như ở Malaysia thì thủ đô của Việt Nam có thể sẽ phải ngừng hoạt động vì giao thông tê liệt.
Theo học giả Arve Hansen, Chính phủ Việt Nam khá mâu thuẫn. Một mặt ủng hộ sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô nhưng đồng thời cũng áp thuế cao đối với người mua vì lo sợ tắc đường.
Một số thỏa thuận thương mại mà Việt Nam ký kết gần đây cuối cùng sẽ hạn chế quyền của Chính phủ trong việc kiểm soát sử dụng ô tô thông qua thuế. Một thỏa thuận thương mại với các quốc gia Đông Nam Á, có hiệu lực đầy đủ vào năm 2018, có thể mở đường cho xe hơi giá rẻ từ Thái Lan ồ ạt vào Việt Nam.
Bài báo nhận định: Tuy vậy, việc mua ô tô vẫn có sức hấp dẫn đối với người Việt Nam bất chấp đường phố ngày một đông đúc. Ngoài ra, rủi ro va chạm với ô tô gia tăng càng khiến cho việc đi xe máy trở nên nguy hiểm hơn. Do đó, những người đi xe máy hiểu rằng kiểu gì ra đường cũng gặp kẹt xe nên họ thà ngồi trong xe ô tô máy lạnh còn hơn mướt mồ hôi hít bụi cùng xe máy.
Trong khi đó, người dân không còn hứng thú với phương tiện công cộng như xe buýt bởi thời gian di chuyển quá lâu, cộng thêm nóng bức và không đáng tin cậy.
Số liệu mà The Economist đưa ra nói rằng tỉ lệ sử dụng xe buýt trợ giá ở Hà Nội đã giảm 14% trong năm nay.
Hệ thống đường sắt đô thị mới có thể giải quyết được phần nào vấn đề tắc đường. Tuyến đầu tiên trong số ít nhất sáu tuyến metro đang được xây dựng ở TP.HCM và hai tuyến đường sắt trên cao cũng đang được xây dựng ở Hà Nội.
Tuy nhiên, sẽ còn mất hàng năm nữa để hoàn thành các hệ thống này và các TP vẫn không ngừng phát triển chóng mặt trong khoảng thời gian này. Đặc biệt, thủ đô Hà Nội vẫn đang mở rộng diện tích với những chính sách khuyến khích các chính quyền quận huyện cải thiện tình trạng giao thông.
Nhà chức trách hai TP cũng đang nỗ lực để hạn chế tình trạng này. Quan chức TP.HCM nói về thu hẹp vỉa hè và mở rộng đường, trong khi Hà Nội hứa hẹn cung cấp dịch vụ xe buýt tốt hơn.
Hồi tháng 6 vừa qua, chính quyền TP Hà Nội cho biết việc cải thiện hệ thống giao thông công cộng sẽ giúp TP ban hành lệnh cấp năm triệu xe máy di chuyển vào khu vực trung tâm TP. Tuy nhiên, theo The Economist, tốt hơn là nên cấm ô tô thay vì xe máy.
