Ngày 25-6, chính quyền Bắc Kinh thông báo đã tạm ngừng hoạt động một cơ chế liên lạc với chính quyền Đài Bắc- Trung Hoa. Theo phía Trung Quốc, quyết định được đưa ra do chính quyền mới tại Đài Bắc từ chối công nhận nguyên tắc “một Trung Quốc”, hay “một nhà nước, hai chế độ”, hãng tin Reuters cho biết. Hiện vẫn chưa rõ cơ chế liên lạc bị ngưng hoạt động chính xác là kênh nào.
Theo hãng tin Reuters, chính quyền Bắc Kinh hiện đang có rất nhiều hoài nghi với nhà lãnh đạo mới của Đài Loan - bà Thái Anh Văn. Bà Thái đã nhậm chức vào tháng 5-2016. Phía Bắc Kinh lo ngại bà sẽ đẩy mạnh vấn đề độc lập của Đài Loan, vốn chỉ đươc Bắc Kinh xem như một tỉnh nằm ngoài Đại lục Trung Quốc và có thể chế đặc biệt.
Trong thời gian vận động tranh cử, với cương vị là lãnh đạo đảng Dân Tiến ủng hộ độc lập cho Đài Loan, bà Thái Anh Văn bày tỏ ý định duy trì tình trạng cân bằnh hiện nay với Trung Quốc. Đồng thời bà cũng đưa ra cam kết đảm bảo hòa bình.
Chính quyền của nữ lãnh đạo Đài Loan - bà Thái Anh Văn vẫn chưa tái công nhận tuyên bố "Đồng thuận 1992". Ảnh: DPP
Tuy nhiên, theo Reuters, phía Bắc Kinh khăng khăng muốn chính quyền mới tại Đài Bắc công nhận lại tuyên bố “Đồng thuận 1992”, đưa ra bởi Bắc Kinh và chính quyền Quốc dân đảng. Tuyên bố này ghi nhận cả Bắc Kinh và Đài Bắc đều công nhận chỉ tồn tại “một Trung Quốc” nhưng mỗi bên sẽ diễn giải theo cách riêng của mình.
Trong bản tuyên cáo ngắn của hãngTân Hoa Xã, Phòng Các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc ngày 20-5 cho biết chính quyền mới của bà Thái đã không tái thừa nhận tuyên bố “đồng thuận” này. Phát ngôn viên của cơ quan này cho biết:
“Phía Đài Loan vẫn không thừa nhận đồng thuận 1992, một nền tảng chính trị chung về nguyên tắc một Trung Quốc, cơ chế liên lạc giữa hai bờ eo biển Đài Loan đã bị tạm ngưng”.
Trước khi tuyên bố này được đưa ra, Đài Loan đã lên tiếng phản đối việc Campuchia trục xuất 25 người Đài Loan và gửi đến Trung Quốc, với cáo buộc lừa đảo tài sản. Chính quyền Đài Bắc - Trung Hoa trước đó đã nỗ lực thuyết phục Campuchia gửi người dân về Đài Loan nhưng không thành. Chính quyền Đài Bắc thời gian gần đây cáo buộc Bắc Kinh “bắt cóc” người dân Đài Loan, bằng cách ép các nước như Kenya và Malaysia trục xuất các nghi phạm bị cáo buộc lừa đảo sang Trung Quốc.
Cơ chế liên lạc giữa hai bờ eo biển Đài Loan đã được đẩy mạnh trong thời gian ông Mã Anh Cửu làm lãnh đạo Đài Loan. Chính quyền của ông Mã đã ký kết nhiều hiệp định thương mại và du lịch quan trọng với Trung Quốc đại lục.
Ngày 24-6, kênh liên lạc này cũng đã được cơ quan Đài Loan sử dụng để liên hệ phía Trung Quốc đối với trường hợp 25 người dân bị trục xuất khỏi Campuchia thời gian qua.
